Grejs Keli: Kako su nepažljivi roditelji stvorili zvijezdu

Grejs Patriša Keli (engl. Grace Patricia Kelly; Filadelfija, 12. novembar 1929 — Monte Karlo, 14. septembar 1982) je bila američka glumica koja je, udajom za kneza Renijea III, 18. aprila 1956, postala Grejs, knjeginja od Monaka.

Grejs Keli se smatra jednom od najvećih ikona filma i mode svih vremena. Glumačku karijeru otpočela je ulogama u pozorištu i na televiziji, a 1951. je ostvarila i svoju prvu ulogu na velikom platnu u filmu Četrnaest sati. Širu popularnost stekla je 1952. nakon uloge u vesternu Tačno u podne, u kom joj je partner bio Gari Kuper. Naredne godine je, zajedno sa Klerkom Gejblom i Avom Gardner, snimila film Mogambo koji joj je donio nagradu Zlatni globus za najbolju sporednu glumicu, kao i prvu nominaciju za Oskara.

Početkom 1955. Kelijeva je osvojila Oskara za najbolju glavnu glumicu i Zlatni globus za najbolju glavnu glumicu u igranom filmu za ulogu u drami Provincijalka. Kelijeva je bila poznata i kao muza britanskog reditelja Alfreda Hičkoka, sa kojim je snimila filmove Nazovi M radi ubistva, Prozor u dvorište i Drž'te lopova. Poslednju ulogu ostvarila je u filmu Visoko društvo 1956. godine.

U aprilu 1956. godine Grejs Keli se udala za Renijea III, kneza od Monaka, nakon čega je napustila glumačku karijeru. Par je dobio troje djece — Karolinu, Alberta i Stefani. 13. septembra 1982, vraćajući se u Monako iz Francuske zajedno sa kćerkom Stefani, Kelijeva je doživjela moždani udar i izgubila kontrolu nad volanom. Preminula je dan kasnije, a sahranjena je 18. septembra.

Godine 1999. Američki filmski institut postavio ju je na 13. poziciju liste 100 najvećih filmskih zvezda svih vremena.

Porijeklo i djetinjstvo

Grejs Patriša Keli rođena je 12. novembra 1929. u Filadelfiji, Pensilvanija, u imućnoj porodici irskog i njemačkog porijekla. Njen otac Džon B. „Džek“ Keli je bio profesionalni sportista, osvajač tri zlatne olimpijske medalje u veslanju, a kasnije je postao vlasnik jedne uspješne građevinske firme, dok je njena majka Margaret Medžor predavala psihologiju na Univerzitetu u Pensilvaniji.

Kelijeva je ime dobila po sestri svog oca, koja je umrla u ranoj mladosti. Imala je jednog brata, Džona B. Kelija Mlađeg (24. maj 1927 — 2. maj 1985), i dvije sestre, Margaret Ketrin „Pegi“ (13. jun 1925 — 23. novembar 1991) i Elizabet En „Lizen“ (25. jun 1933 — 24. novembar 2009). Djeca Kelijevih vaspitana su u strogom katoličkom duhu. Kelijevu će kasnije filmski studiji predstavljati kao djevojku iz filadelfijskog visokog društva, ali to nije bila prava istina.

U Filadelfiji su Kelijevi zapravo bili smatrani došljacima koji su velikom brzinom došli do novca, i Džek Keli se svim snagama trudio da svoju porodicu uvede u visoke društvene krugove. Zato je svoju djecu naučio da se ponašaju poput pripadnika vlastele i da engleski govore britanskim akcentom.

Za razliku od svojih sestara i brata, Kelijeva nije naslijedila atletsku građu niti interesovanje za sport svojih predaka. Bila je slabašna, mršava i imala je problema sa astmom. Zato su je roditelji, u djetinjstvu, u velikoj mjeri zanemarivali. Upravo taj nedostatak pažnje roditelja naveo je Kelijevu da se posveti glumi u lokalnom pozorištu. U tome ju je podržavao stric Džordž Keli, dramaturg, čija je homoseksualnost bila strogo čuvana porodična tajna. Takođe je aktivno trenirala plivanje kako bi razvila i ojačala svoje tijelo.

Glumačka karijera

Obrazovanje i počeci: 1942–51.

Kelijeva je obrazovanje stekla u prestižnoj katoličkoj školi za djevojčice, Akademiji Ravenhil. Još kao dijete radila je kao model, a 1942. se po prvi put oprobala u glumi, u predstavi Ne hrani životinje. Tokom školovanja Kelijeva se bavila glumom i plesom. Maturirala je 1947. godine, i tada je u školskom godišnjaku navela Ingrid Bergman kao svog uzora, kao i da će u budućnosti postati filmska i pozorišna zvijezda. Te iste godine Kelijeva je upisala Američku akademiju dramskih umjetnosti u Njujorku.

Na njeno veliko iznenađenje, Džek Keli je prihvatio njen izbor. Kelijeva se ozbiljno posvetila usavršavanju svoje glume, jer je željela da dobija uloge zahvaljujući svom talentu, a ne ljepoti. Diplomirala je 1948. — diplomsku ulogu ostvarila je u predstavi Filadelfijska priča — i takođe doživjela svoj debi na televiziji. Godine 1949. je zaigrala na Brodveju.

Tokom 1949. i 1950, Kelijeva će ostvariti niz uloga na pozornici i televiziji. Međutim, i pored diplome koje je stekla na Američkoj akademiji dramskih umjetnosti, u pozorištu je bila neubjedljiva. Njen nekadašnji mentor i profesor Don Ričardson je o njoj rekao: Ona nikada ne bi uspjela u pozorištu. Imala je izgled i stil, ali nije imala glas. Ričardson je shvatio da Kelijeva ima sve što je potrebno za filmsku glumicu, te je, na početku njene karijere, koristio sve svoje veze kako bi joj ugovorio audicije za film i televiziju.

Godine 1951. Kelijeva je dobila svoju prvu filmsku ulogu, u ostvarenju Četrnaest sati, pobedivši na kastingu En Bankroft. Njena uloga ostala je prilično nezapažena od strane kritike, te je nastavila sa radom na televiziji i sceni. Međutim, tokom snimanja Četrnaest sati je u filmskom studiju upoznala Garija Kupera, koji je bio toliko očaran njome da je insistirao da mu ona bude partnerka u filmu Tačno u podne.

Filmska ikona: 1952–56.

Kelijeva je ulogom u vesternu Tačno u podne iz 1952, u kome je glumila uz Garija Kupera, postigla veliki uspjeh. Naredne godine je zajedno sa Klarkom Gejblom i Avom Gardner snimila film Mogambo, koji je postigao ogroman uspjeh i kod kritike i kod publike. Ulogu Linde Nordli je dobila zahvaljujući samom reditelju Džonu Fordu, koji je izjavio da Kelijeva posjeduje šarm, kvalitet i eleganciju. Kelijeva je za Mogambo osvojila Zlatni globus za najbolju sporednu glumicu u igranom filmu, a bila je nominovana i za Oskara za najbolju sporednu glumicu. Ona će kasnije novinarki Hedi Hoper pričati:

„Mogambo me je interesovao zbog tri stvari. Džona Forda, Klerka Gejbla, i besplatnog putovanja u Afriku. Da je Mogambo sniman u Arizoni, ne bih ga radila.”

Nakon uspeha koji je postigla sa Mogambom, Kelijeva je potpisala sedmogodišnji ugovor sa studijom Metro-Goldvin-Majer.

Godine 1954. Kelijeva je snimila čak pet filmova. Dva, Nazovi M radi ubistva i Prozor u dvorište, režirani od strane Alfreda Hičkoka, stvorili su od nje svjetsku zvijezdu. Uloga u Nazovi M radi ubistva donijela joj je nominaciju za Nagradu Britanske filmske akademije za najbolju inostranu glumicu. Zajedno sa Bingom Krozbijem i Vilijamom Holdenom snimila je film Provincijalka, zahvaljujući kome je osvojila Oskara za najbolju glavnu glumicu, Zlatni globus za najbolju glavnu glumicu u igranom filmu (drama), Nagradu nacionalnog filmskog saveza SAD za najbolju žensku ulogu i Nagradu udruženja njujorških filmskih kritičara za najbolju glumicu. Takođe je još jednom bila nominovana za Nagradu Britanske filmske akademije. Sa Holdenom je takođe radila na ratnoj drami Mostovi Toko-Rija, koji je bio nešto manje zapažen. Njen poslednji film iz te godine, Zelena vatra, bio je i kritički i komercijalni promašaj.

Grejs Keli

Godine 1955. Kelijeva je ponovo radila sa Alfredom Hičkokom na filmu Drž'te lopova, u kome joj je partner bio Keri Grant. Grant je tada o njoj rekao: Uz svo poštovanje prema dragoj Ingrid Bergman, mnogo više volim Grejsi. Ona u sebi nosi neku vedrinu, mir i svjetlost. Drž'te lopova je bio sniman na Azurnoj obali, gdje je Kelijeva, tokom Kanskog filmskog festivala, upoznala svog budućeg muža kneza Renija III od Monaka.

Ovaj film je donio Kelijevoj Nagradu Henrijeta za omiljenu filmsku glumicu, jedno od priznanja koje dodjeljuje Zlatni globus. Naredne godine, snimila je film Labud, u kome je igrom slučaja igrala princezu, i mjuzikl Visoko društvo, zajedno sa Frenkom Sinatrom i Bingom Krozbijem. Iako Kelijeva to tada nije planirala, Visoko društvo je bilo njen poslednji film, poslednji glumački projekat uopšte. Alfred Hičkok će joj kasnije ponuditi glavnu ulogu u filmu Marni, ali ju je ona odbila zbog protesta naroda Monaka, koji nije želio da njihova knjeginja tumači lik kleptomanke, kao ni da snima ljubavne scene sa Šonom Konerijem. Umjesto nje, ulogu je dobila Tipi Hedren.

Kneginja od Monaka

Vjenčanje i brak

Aristotel Onazis je 1953. kupio kazino u Monte Karlu, ali je privreda Monaka počela da slabi. Onazis je o tome razgovarao sa Gardnerom Kaulsom, izdavačem časopisa Luk, koji je napomenuo kako bi brak kneza Renijea sa nekom holivudskom zvijezdom mogao da privuče bogate turiste u Monako. Kauls je na to predložio Merilin Monro, kojoj se ta ideja svidjela.

Međutim, knez Renije je na Kanskom festivalu 1955. upoznao Grejs Keli, i pomislio kako bi ona bila podesna supruga i knjeginja Monaka. Renije je, radi nasljedstva, morao da se oženi — ukoliko ne bi obezbijedio naslednika monačanskog prestola, njegova kneževina bi pripala Francuskoj. Sa čvrstom namerom da oženi Kelijevu, posjetio ju je na snimanju filma Labud, a nekoliko dana kasnije posjetio je njenu porodicu u Filadelfiji.

Međutim, zbog tadašnje nepovoljne ekonomske situacije u Monaku, Renije je od Džeka Kelija zahtijevao miraz od čak dva miliona američkih dolara. I pored toga što je u početku odbijao da to učini, ideja da bi njegova kćerka mogla postati knjeginja je ubijedila Džeka Kelija da plati miraz. Samo tri dana nakon što ju je upoznao sa ostatkom svoje porodice, Renije je zaprosio Kelijevu. 4. aprila 1956, Kelijeva se ukrcala na brod Constitution i zaputila u Monako, gdje ju je dočekalo preko dvadeset hiljada ljudi.

Ona i Renije vjenčali su se građanski 18, a crkveno 19. aprila. Raskošnoj svadbi prisustvovale su poznate ličnosti poput Aristotela Onazisa, Glorije Svanson, Ave Gardner i Dejvida Nivena. Frenk Sinatra je najprije potvrdio svoj dolazak, a zatim ga otkazao kada je čuo da će vjenčanju prisustvovati njegova bivša supruga Ava. Na ceremoniji sklapanja građanskog braka, matičar je pročitao stotinu trideset i osam titula koje je Kelijeva dobila udajom. Od toga dana, pa do smrti, bila je poznata kao Njeno Uzvišeno Visočanstvo Grejs, knjeginja od Monaka. Vjenčanje je pratilo više od trideset miliona gledalaca širom svijeta.

Renije i Grejs: Keli se zbog ovog braka odrekla glumačke karijere

Knjeginja Grejs se zbog ovog braka odrekla svoje glumačke karijere. Nedugo nakon njihovog vjenčanja, Renije joj je izložio čitavu listu striktnih pravila kojih se, kao knjeginja, morala pridržavati. Ubrzo potom knez je zabranio prikazivanje filmova svoje supruge u Monaku.

Kako je vrijeme prolazilo, udaljenost između Grejs i Renijea je postajala sve veća. Grejs je sve više vremena provodila u Filadelfiji i Parizu. Međutim, pred kraj njenog života, ponovo je postala bliska sa svojim mužem. Renije nije krio svoju tugu na Grejsinoj sahrani, niti se nakon njene smrti ikada ponovo oženio. Nije poznato da li je iko od supružnika za vrijeme njihovog dvadesetšestogodišnjeg braka imao vanbračne veze.

Djeca

Grejs i Renije dobili su troje djece. Karolina Luiz Margerita rođena je 23. januara 1957. godine, važi za jednu od najljepših i najelegantnijih princeza svih vremena.1974. je diplomirala psihologiju, biologiju i filozofiju na Sorbonskom univerzitetu. 1978. se iznenada udala za sedamnaest godina starijeg bankara Filipa Žinoa, od kog se razvela 1980. 1983.

Karolina se udala za italijanskog biznismena i sportistu Stefana Kaziragija, sa kojim je dobila troje djece — Andreu Alberte Pjera (rođenog 8. juna 1984), Šarlotu Mari Pomelinu (rođenu 3. avgusta 1986) i Pjera Stefana Renija (rođenog 5. septembra 1987). Andrea je trenutno drugi u liniji nasledstva monačanskog prestola, iza svoje majke. Karolinin drugi brak trajao je do 1990, kada je Kaziragi poginuo u trci motornih čamaca. Od 1999. Karolina je u braku sa Ernstom Augustom od Hanovera, sa kojim ima kćerku Aleksandru Šarlotu Ulrike Marjam Virginiju (rođenu 20. jula 1999). Od Grejsine smrti 1982. do Albertovog vjenčanja 2011. obavljala je funkciju defakto prve dame Monaka.

Albert Aleksandar Luj Pjer rođen je 14. marta 1958, i trenutni je vladajući knez Monaka. Presto je preuzeo 2005, nakon smrti svog oca. Albert je poznat po svom humanitarnom radu, ali i posvećenosti sportu. Učestvovao je na Zimskim olimpijskim igrama 1988, 1992, 1994. i 1998. Od jula 2011. godine u braku je sa bivšom južnoafričkom plivačicom Šarlin Vitstok. Ona mu je 10. decembra 2014. godine rodila blizance, kćerku Gabrijelu i sina prestolonasljednika Žaka.

Stefani Mari Elizabet rođena je 1. februara 1965. Tada sedamnaestogodišnja princeza bila je uz svoju majku u trenutku kada je Grejs doživjela saobraćajnu nesreću koja će je koštati života. Stefani je dugo trebalo da se psihički oporavi od ovog udarca. Još od djetinjstva bila je poznata kao divlje dijete (franc. enfant terrible), a kao odrasla žena svojim ljubavnim životom izazvaće niz skandala. Bavila se manekenstvom, modnim dizajnom i muzikom, a trenutno je posvećena humanitarnom radu.

Stefani ima troje djece — Luja Robera Pola (rođenog 26. novembra 1992) i Polinu Grejs Megi (rođenu 4. maja 1994) iz braka sa tjelohraniteljem Danijelom Dikrijeom, kao i kćerku Kamilu Mari Keli (rođenu 15. jula 1998), čijeg oca nije javno identifikovala. Od 2003. do 2004. bila je udata za cirkuzanta Adansa Lopesa Peresa.

Zvanične dužnosti

Knjeginja Grejs je 1963. osnovala humanitarnu organizaciju Association Mondiale des Amis de l'Enfance (fr. Svjetska asocijacija prijatelja djece), skraćeno AMADE, koja se bavi promocijom i zaštitom dječijih prava. Od 1993, predsjednica ove organizacije je Grejsina kćerka Karolina, princeza od Hanovera. Grejs je osnovala i Bal ruža (fr. Ball de Rose), koji će ubrzo postati jedan od najglamuroznijih društvenih događaja u Monaku. Takođe je bila dugogodišnji domaćin još jednog važnog društvenog događaja, Bala Crvenog krsta (fr. Bal de la Croix Rouge). Sama Grejs je bila patron monačanskog ogranka Crvenog krsta.

Budući da kao knjeginja od Monaka više nije mogla da snima filmove, Grejs se 1978. vratila televiziji i pozorištu na nešto drugačiji način — čitala je poeziju i radila naraciju za dokumentarne filmove.

Zajedno sa svojim mužem Renijeom, a ponekad i sa djecom, Grejs je putovala u zvanične posjete mnogim državama. Njih dvoje su 1981. zajedno posjetili predsjednika Sjedinjenih Američkih Država Ronalda Regana i njegovu suprugu Nensi Regan. Iste godine su ona i princ Albert prisustvovali vjenčanju Čarlsa, princa od Velsa, i Dajane Spenser.

Keli sa princezom Dajanom

Postoji priča da se Dajana, pred svoje vjenčanje sa Čarlsom, žalila Grejs na rezervisanost i ograničenja kraljevske porodice, na šta je Grejs odgovorila:

„Ne brini se, draga. Vidjećeš, postaće samo još gore.”

Dajana je kasnije, 1982, predstavljala britansku kraljevsku porodicu na Grejsinoj sahrani.

Privatni život

Grejsin ljubavni život privlačio je pažnju medija još u vrijeme kada je tek počinjala svoju glumačku karijeru. Mnogi njeni biografi vjeruju da je Grejs imala afere sa svim svojim filmskim partnerima, s izuzetkom Džejmsa Stjuarta. Njeni navodni ljubavnici bili su princ Ali Kan, Gari Kuper, Klerk Gejbl, Bing Krozbi i Rej Miland.

Prije nego što se 1956. udala za kneza Renijea, Grejs se zamalo udala za ruskog modnog dizajnera i fotografa Olega Kasinija, koji je prethodno bio oženjen glumicom Džin Tirni. Međutim, ovaj brak nikada nije ostvaren, jer Grejsini roditelji za zeta nisu htjeli da prihvate Kasinija, koji nije bio katoličke vjere.

Smrt

Kelijeva je 13. septembra 1982, vraćajući se sa kćerkom Stefani sa putovanja Francuskom rivijerom, doživjela saobraćajnu nesreću, nakon blagog moždanog udara, zbog čega je izgubila kontrolu nad automobilom koji je vozila. Dok je Stefani zadobila lakše povrede, stanje Kelijeve postalo je kritično. Preminula je dan kasnije u Medicinskom centru Monaka, koji je kasnije promijenio naziv u Bolnički centar knjeginje Grejs. Popularna je glasina da je Kelijeva poginula u blizini mjesta na kome je snimana scena piknika iz filma Drž'te lopova, ali je njen sin Albert to uvijek poricao.

Grejs Keli je sahranjena u porodičnoj grobnici Grimaldijevih, u katedrali Svetog Nikole, 18. septembra 1982. Knez Renije, koji se nakon njene smrti nikada nije ponovo oženio, preminuo je 2005. godine i sahranjen je pored nje. Grejsinoj sahrani prisustvovalo je preko četiri stotine ljudi, uključujući istaknute političke ličnosti iz cijelog svijeta i članove kraljevskih porodica širom Evrope, kao i njene nekadašnje kolege iz Holivuda. Prenos na televiziji pratilo je oko stotinu miliona ljudi.

U svom oproštajnom govoru, Džejms Stjuart je rekao:

“Znate, baš sam volio Grejs Keli. Ne zato što je bila knjeginja, niti zato što je bila glumica, već zato što je bila najljubaznija dama koju sam ikada upoznao. Grejs je u moj život donijela ono što je donijela i u vaš, nježno, toplo svijetlo svaki put kada bih je vidio, a svaki put kada bih je vidio osjećao bih se kao da je poseban praznik. Nema sumnje da će mi nedostajati, svima će nam nedostajati. Bog te blagoslovio, kneginjo Grejs. ”

Nasljeđe

Knez Renije je 1982, nakon Grejsine smrti, osnovao Fondaciju knjeginje Grejs, koja potpomaže mlade ljude talentovane za glumu, ples ili pjevanje. Ova organizacija svake godine dodjeljuje nagrade koje nose imena po knjeginji Grejs i knezu Renijeu, a čiji su dobitnici, između ostalih, Glen Klouz, Mihail Barišnjikov, Džuli Endrjus, Džordž Lukas, Denzel Vošington i En Hatavej. U skladu sa željama svoje majke, princeza Karolina je 1985. osnovala baletsku trupu Les Ballets de Monte Carlo, čija se plesna akademija zove Akademija knjeginje Grejs, kao i festival muzike i plesa The Spring Arts Festival.

Godine 1999. Američki filmski institut postavio je Grejs Keli na 13. poziciju liste 100 najvećih filmskih zvezda svih vremena.

Popularni britanski pevač Mika je 2007. godine snimio pjesmu Grace Kelly, inspirisan pokojnom glumicom. Na početku pjesme može se čuti dio dijaloga iz filma Provincijalka.

Godine 2013. snimljen je film Grejs od Monaka. Film prikazuje život holivudske glumice i knjeginje od Monaka u vrijeme nesuglasica i napetih odnosa 1962. godine, između njenog muža princa Renijea i francukog predsednika Šarla De Gola.

Titule

Gospođica Grejs Patriša Keli (12. novembar 1929 — 18. april 1956)
Njeno Uzvišeno Visočanstvo kneginja od Monaka (18. april 1956 — 14. septembar 1982)

Grejsina puna titula glasila je Njeno Uzvišeno Visočanstvo kneginja od Monaka, vojvotkinja od Valentoa, markiza od Boa, grofica od Karlada, baronesa od San–Loa, stotinu i jedan put dama. Udajom za kneza Renijea primila je ukupno stotinu trideset i osam titula.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *