Hoakin Rodrigo – legendarni slijepi kompozitor i pijanista

Hoakin Rodrigo (šp. Joaquín Rodrigo; , 22. novembar 1901 — , 6. jul 1999) je bio španski kompozitor i pijanista. Njegovo najpoznatije muzičko djelo je Koncert za Aranhues (šp. Concierto de Aranjuez).

Biografija

Hoakin Rodrigo je rođen u Saguntu (šp. Sagunto), mjestu u okolini Valensije, 22. novembra 1901. godine. U trećoj godini je oslijepio nakon što je obolio od difterije. Po njegovim riječima, upravo ga je gubitak vida usmjerio ka muzici.

Sa osam godina je počeo da uči solfeđo, violinu i klavir. U šesnaestoj godini je započeo studije harmonije i kompozicije na Konzervatorijumu u Valensiji. Prve kompozicije (Svita za klavir, Dvije skice, Svita za klavir i violinu i Sicilijana, za violončelo) napisao je 1923. Njegovo prvo djelo za orkestar, Žongleri, napisano je i premijerno izvedeno 1924. godine u Valensiji i Madridu. Dobio je nagradu na nacionalnom takmičenju za djelo Pet dječijih komada, koje je kasnije izvedeno u Parizu. Od početka svoje karijere Rodrigo je svoja djela pisao Brajevom azbukom, koja su kasnije transkribovana za izdavanje.

Godine 1927, slijedeći primjer svojih sunarodnika Isaka Albeniza, Manuela de Falje, Enrikea Granadosa i Hoakina Turine, Rodrigo se preselio u Pariz kako bi se upisao na École Normale de Musique, gdje je pet godina studirao kod Pola Dikaa. Tamo se sprijateljio sa Ravelom, Arturom Honegerom, Stravinskim i Manuelom de Faljom. U Parizu je takođe upoznao svoju buduću ženu, tursku pijanistkinju Viktoriju Kami, kojom se oženio 19. januara 1933. Viktorija Kami je bila profesorka na Pariskom konzervatorijumu i učenica Đerđa Lalevica u Beču i Lazarea Levija i Rikarda Vinjesa u Parizu. Rodrigo je komponovao Oproštajnu sonatu, napisanu za klavir, u čast svog učitelja Pola Dikaa koji je preminuo 1935. Nastavio je sa studijama u Parizu, takođe radeći u Njemačkoj, Austiji i Švajcarskoj. Godine 1939. vratio se za stalno u Španiju, u Madrid.

U Barseloni je 1940. godine premijerno izvedeno njegovo najpoznatije djelo, Koncert za Aranhues, za gitaru i orkestar, primjer ličnog muzičkog izraza i djelo koje je steklo međunarodnu slavu. Od tog trenutka, Hoakin Rodrigo aktivno učestvuje u umjetničkim, kreativnim i akademskim aktivnostima.

Posebno je usavršio solo pjesmu svojim djelima Himna supruzi i Četiri ljubavna madrigala.

Treba istaći, između ostalog, doprinos Hoakina Rodriga repertoaru za gitaru, čime se u svijetu povećao ugled gitare kao koncertnog instrumenta.

Godine 1983. nagrađen je Nacionalnom muzičkom nagradom Španije, a 1991. španski kralj Huan Karlos I dodijelio mu je titulu Markiza vrtova od Aranhuesa. Pet godina kasnije uručena mu je Nagrada Princa od Asturije za „izvanredan doprinos španskoj muzici u koju je unio nove impulse kako bi je učinio univerzalnom“. Iste godine je primio Zlatnu medalju Sagunta, Veliki krst Građanskog reda za društvenu solidarnost i Zlatnu zvijezdu Grada Madrida. Francuska vlada ga je 1998. počastvovala titulom Komandira umjetnosti i književnosti, a nedugo zatim je primio nagradu za najboljeg autora klasične muzike koju dodeljuje Društvo autora i izdavača. Iste godine dodijeljena mu je Počasna medalja Međunarodnog univerziteta Menendes Pelajo, a sljedeće godine Zlatna medalja Festivala u Granadi.

Hoakin Rodrigo je umro u Madridu 6. jula 1999, dvije godine nakon smrti svoje žene. Viktorija Kami je bila njegova nerazdvojna saputnica i najvažnija saradnica na svim poljima kompozitorskog rada.

Sa glavnim ciljem da se osigura očuvanje i širenje muzike Hoakina Rodriga, njegova kćerka Sesilija je 1989. godine osnovala izdavačku kuću Izdanja Hoakina Rodriga i Fondaciju Viktorija i Hoakin Rodrigo 1999. godine.

Najpoznatija djela

Orkestarska djela

Simfonijski duvački sastav
Adađo za orkestar duvačkih instrumenata – Prvo javno izvođenje u Pitsburgu, Pensilvanija, 1966.
Orkestar
Solerijana – Prvo izvođenje, Berlinska filharmonija, 22. avgusta 1953. u Berlinu.

 

Koncerti

 

Klavir
Žongleri (1923) — Prvo javno izvođenje 1924, Valensija
Herojski koncert (1943.)

Čelo
Concierto en modo galante (1949.)
Zabavni koncert (1978—1981)

Gitara
Koncert za Aranhues (1939.)
Andaluski koncert (1967.)
Koncert za jednu zabavu (1982.)
Fantazija za jednog kavaljera (1954.)
Herojski koncert (1942.) — Nacionalna muzička nagrada
Koncert za madrigal (1968.)

Letnji koncert (1944.), za violinu i orkestar
Pastoralni koncert (1978.), za flautu i orkestar
Koncert za serenadu (1954.), za harfu i orkestar

 

Instrumentalna muzika

 

Gitara
Prizivanje i ples (1961) — Prva nagrada, Coupe International de Guitare, koju dodeljuje Office de Radiodiffusion-Télévision Française (ORTF)
Tri španska komada – Tres Piezas Españolas (Fandango,Passacaglia,Zapateado)
Oda gitari (1971)
Dva preludijuma
Sonata Giocosa
Tokata (1933)
Lakog srca (2 gitare)
Sonata a la española
Daleka sarabanda (1926)
Tri mala komada (Odoše pastiri-Santijagovim stopama-Malena Seviljanka)
Klavir
Marš podsekretara

 

Vokalna/Horska

Cvetu LJiri Blau (1934); Prva nagrada, Círculo de Bellas Artes
Dulsinejina odsustva (1948); Prva nagrada, Cervantes Competition
LJubavne i ratne pesme (1965)
Tri stare plesne arije (1994)
Cvrkut ptica i božićne pesme (1952); Nagrada Ateneo de Madrid

 

Scenska muzika

Balet: Kraljevska pavana
opereta: Lažni sin
Opera: Napušteni ljiljan (nedovršena)

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *