28.01.1813 – Objavljen ”Gordost i predrasuda”

Gordost i predrasuda (engl. Pride and Prejudice) klasik Džejn Ostin, donosi priču o slobodoumnoj djevojci Elizabet Benet koja, kao i njene četiri sestre, mora da se uda za bogatog muža. Suočavajući se sa arogantnim, imućnim gospodinom Darsijem, Elizabet se upušta u pronicljiva razmišljanja o životu, porodici i tradiciji, u jednom od najljepših ljubavnih romana svih vremena.

Duhovita i inteligentno napisana knjiga, Gordost i predrasuda vodi čitaoca kroz raskošne salone devetnaestovjekovne Engleske i čini, prema mišljenju mnogih teoretičara književnosti veoma dobar roman.

Radnja

Gospođa i gospodin Benet roditelji su pet neudatih kćeri: Džejn, Elizabet, Meri, Kiti i Lidije. Gospođa Benet je opsjednuta mislima kako će što bolje udati kćeri jer će nakon suprugove smrti njihova kuća pripasti Kolinsu, njihovom daljem rođaku. Na obližnje imanje se doseljava bogati gospodin Bingli sa svojom sestrom, prijateljem Darsijem i drugom udatom sestrom, gospođom Harst i njenim suprugom. Na javnom balu Bingli je očaran Džejn, dok Darsi u razgovoru s njim odbije plesati s Elizabet smatrajući je nedovoljno lijepom naspram Džejn. Elizabet Benet slučajno biva svjedok tog razgovora i Benetovi automatski počinju Darsija smatrati preponosnim.

Nakon bala, Džejn prima pismo od gospođice Bingli u kome je pozvana u Neterfild. Putem se razboli, te Lizi dođe na imanje na njen poziv. U isto vrijeme, k Benetovima dolazi i gospodin Kolins, sveštenik i nasljednik kuće, koji želi da se oženi jednom od sestara. Kada zaprosi Lizi, ona ga odbije, što izaziva svađu s majkom. Kolins se tada vjeri s Šarlot Lukas, Lizinom prijateljicom. U selo dolazi i vojska, a Lizi se posebno udvara Vikamu, koji joj ispriča da poznaje Darsija od prije, odnosno, da je Darsi napravio veliku grešku posle očeve smrti koja se završila raskidom njihovog prijateljstva. Na Džejnino zaprepašćenje, Bingli odlazi u London, a Džejn takođe odlazi u grad, k rođacima. Lizi odlazi kod Šarlot, a Kolins ih odvodi kod ledi Katarine de Burg koja je njihova zaštitnica. Tamo sreće i Darsija, koji je nakon nekog vremena zaprosi. Ona ga odbija, optuživši ga za Džejninu i Vikamovu nesreću. Nešto kasnije on joj daje pismo u kome objašnjava da nije kriv ni za jedno.

Kasnije, provodeći praznike kod tetke i tetka – Gardinerovih, zajedno s njima odlazi na Pemberli, Darsijevo imanje, misleći da on nije na imanju, i vidi ga s njegovom sestrom Džordžijanom. Kada se ona i Darsi konačno počnu zbližavati, stigne vijest o Lidijinom bijegu s Wikamom. Lizi se vraća kući, a ubrzo dolaze Wikam i Lidija vjenčani. Lidija slučajno izda sestri da ih je Darsi našao i bio svjedok na njihovom vjenčanju.

Kod Benetovih, nakon Lidijinog i Wikamovog odlaska, dolazi ledi Katarina, tražeći od Lizi da se odrekne svoje ljubavi prema Darsiju (koju je otkrila) ali Lizi to odbija. Ledi de Burg odlazi kod Darsija i otkriva mu da ga Elizabet voli. Nakon toga i Bingli se vraća u Neterfild, i zaprosi Džejn, a Darsi Elizabet. Knjiga se završava njihovim vjenčanjima.

Stil

Gordost i predrasuda, poput većine Džejninih radova, koristi narativnu tehniku slobodnog indirektnog govora. To je definisano kao „slobodna reprezentacija karakterovog govora, pod čime se podrazumijevaju, ne riječi koji su zapravo riječi koje je karakter izgovorio, nego riječi koje su tipične za misaonu cjelinu karaktera, ili za način na koji bi karakter mislio i govorio, kad bi mislio ili govorio“. Koristeći narativ koji se adaptira tonu i rječniku datog karaktera (u ovom slučaju, Elizabetinog karaktera), Ostin poziva čitaoca da slijede događaje sa Elizabetine tačke gledišta, dijeleći njene predrasude i zablude. „Krivo učenje, kojem podliježu oba protagonista, se izražava jedino sa Elizabetine tačke gledišta i njen slobodni indirektni govor je esencijalan … pošto je to misao koja nas zadržava, ako ne i drži zaglavljene, unutar Elizabetinih pogrešnih prisvajanja“.

Adaptacije

Ponos i predrasude je najviše puta adaptirano djelo Jane Austen:

  • 1940. film Pride and Prejudice s Greer Garson kao Elizabeth Bennet, te Laurencom Olivierom
  • 1980. TV serija Pride and Prejudice s Elizabeth Garvie te Davidom Rintoulom
  • 1995. TV serija Pride and Prejudice s Jennifer Ehle i Colinom Firthom
  • 2004. Bollywoodska verzija Bride and Prejudice s Aishwaryom Rai
  • 2005. Pride and Prejudice s Keirom Knightley i Matthewom Macfadyenom

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *