Hristo Botev – Najznačajniji bugarski pjesnik

Hristo Botev (bug. Hristo Botev; Kalofer, 6. januar 1848 — Vola, 1. jun 1876) bugarski pjesnik, revolucionar i publicist. Rodio se u Kaloferu u porodici učitelja i književnika Botja Petkova.


Biografija

Od 1854. do 1858. Hristo Botev se školovao u Karlovu gdje je njegov otac predavao. 1863. godine uz podršku poznatog bugarskog književnika Najdena Gerova je otišao u Rusiju gdje se upisao u Drugu Odesku gimnaziju. Tamo se upoznao s ruskom književnošću i ruskim piscima i revolucionarima Aleksandrom Hercenom, Nikolajem Černiševskim i Nikolajem Dobroljubovim. U tom periodu je Botev počeo pisati poeziju a prva njegova objavljena pjesma je Svojoj majci (na bugarskom: Maйce si) koju je 1867. godine P. R. Slavejkov štampao u svom listu.

Isključen iz gimnazije, vraća se u Bugarsku, gdje kratko vrijeme radi kao učitelj. 1867. Hristo Botev je emigrirao u Đurđevo u Rumuniji, gdje dolazi u dodir sa bugarskom emigracijom. Kasnije je živio u Bukureštu, Braili, Galacu i radio kao učitelj u Aleksandriji i Izmailu.

HADŽI  DIMITAR

Živ je on, živ je! Posred Balkana,

Obliven krvlju leži i ječi,

Na prsima mu duboka rana,

Po muškoj snazi, junak najveći.

 

Na jednu stranu bačena puška,

Prelomljen mač se na dvoje dijeli.

Oči mu gasnu, glava se ljulja,

A usta kunu svemir cijeli.

 

Na modrom svodu – dokle on leži,

Zastavši, sunce žestoko peče;

Žetvarska pjesma kroz polje bježi,

A njemu krvca još jače teče.

 

Žetva je sada… Pojte robinje,

Čemerne pjesme! Grij i ti, sunce,

U zemlji ropskoj eto već gine

I taj delija…Zašuti srce!

 

Ko za slobodu boreć’ se zgine,

On ne umire! Za njim tuguju –

Zemlja, nebesa, zvijeri, planine,

Pjevači pjesme o njemu kuju.

 

Danju mu  hladak pravi orlica,

I vuk mu krotko ranu liže,

Tu je i soko, junačka ptica,

I on se brižno nad bratom diže.

 

…………………………………………..

 

No već i sviće. A na Balkanu

Počiva junak, krvca mu teče,

Vuk gorski liže  ljutu mu ranu,

A sunce žarko peče i – peče!

10. juna 1871. godine Botev počinje izdavati svoj prvi list Riječ bugarskih emigranata. U aprilu iste godine je uhapšen zbog revolucionarne djelatnosti, ali je potom oslobođen zahvaljujući podršci Vasila Levskog i Ljubena Karavelova kod koga je uskoro počeo raditi kao štampar. 1873. je objavio prvi broj svog satiričnog lista Budilnik, a krajem 1874. počinje štampati i novine Zastava (na bugarskom: Zname).

Posle ustanka u Bosni i Hercegovini 1875. godine pod rukovodstvom Boteva je Bugarski revolucionarni centralni komitet počeo pripremati ustanak i u Bugarskoj. Zbog ranijeg izbijanja ustanak nije uspio, ali je maja 1876. izbio Aprilski ustanak i tada sa četom ustanika Botev prelazi Dunav kod Kozloduja. U teškom boju 1. juna 1876. Botev je poginuo blizu Vračanskog Balkana.

Djela

Pjesme i stihovi od Boteva i Stambolova. Bukurešt (1875)
Sabrana djela u tri toma (priredio M. Dimitrov) (1940)

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *