Luis Kerol – Tvorac Alise u zemlji čuda

Luis Kerol (engl. Lewis Carroll), pravo ime Čarls Latvidž Dodžson (engl. Charles Lutwidge Dodgson; Derzberi, 27. januar 1832 — Gilford, 14. januar 1898) jedan od najčitanijih engleskih pisaca, a takođe i matematičar, logičar, anglikanski sveštenik i amaterski fotograf. Njegova napoznatija i najpopularnija djela su romani „Alisa u zemlji čuda“ i njen nastavak „Alisa s one strane ogledala“

Stvaralaštvo

Još od malih nogu, Dodžson je pisao poeziju i kratke priče i uglavnom ih objavljivao u porodičnom magazinu Mischmasch, a kasnije ih slao i raznim časopisima i tako uživao u umjerenoj slavi. Između 1854. i 1856, njegov rad se pojavio u nacionalnim publikacijama, The Comic Times and The Train, kao i u manjim magazinima poput Whitby Gazette i Oxford Critic. Većina njegovih djela bila je duhovita, ponekad satirična, ali njegovi standardi i ambicije bili su zahtjevni. “Ja ipak ne mislim da sam napisao nešto dostojno prave publikacije (u koju ne uključujem Whitby Gazette i Oxonian Advertiser), ali ne očajavam da će toga biti jednog dana”, napisao je jula 1855. Ponekad, posle 1850, pisao je predstave za marionete za svoju braću i sestre. Jedna od njih je preživjela: La Guida di Bragia.

1856. je objavio djelo pod nazivom koji mu je donio slavu. Romantična poema pod nazivom Samoća pojavila se u časopisu The Train, a autor se potpisao kao Luis Kerol. Ovaj pseudonim bio je igra njegovog imena: Luis je bio anglicizam za ime Ludoviko, što je latinski naziv za ime Latvidž, a Kerol je irsko prezime slično latinskom obliku Karolus, od koga dolazi ime Čarls. Prelazak je išao na sledeći način: “Čarls Latvidž” prevedeno na latinski kao “Karolus Ludoviko”. Onda je ovo prevedeno na engleski kao “Kerol Luis” i onda obrnuto na “Luis Kerol”. Pseudonim je izabrao urednik Edmund Jejts od četiri koje je Dodžson predložio. Ostala tri bila su: Edgar Katvelis, Edgar U. C. Vesthil i Luj Kerol.

Njegove knjige otkrivaju svijet slobodne fantazije, humora i igre riječima. U svojim knjigama Alisa u zemlji čuda i Alisa s one strane ogledala dostigao je vrhunac svoga rada. Ukazujući na bogatstvo našeg unutrašnjeg svijeta on, ustvari, ukazuje bez čega odrastanje nije moguće. Mašta i svijet fantazije kod Luisa Kerola predstavljaju ključ našeg unutrašnjeg razvoja, bez koga nema ni koračanja kroz život. Bez toga mi ostajemo zauvijek osiromašeni: ozbiljni kada to nije nužno, djetinjasti kada treba iskazati zrelost. Zato „Alisa u zemlji čuda“ oslikava vječnu potrebu našeg duhovnog sazrijevanja.

Fotografija

1856. Dodžson je počeo da se bavi fotografijom, prvo pod uticajem svog ujaka, Skefingtona Latvidža, a kasnije i pod uticajem oksfordskog prijatelja Redžinalda Sautija. Ubrzo je počeo da se ističe u ovoj umjetnosti i postao poznat fotograf, a činilo se da je u ranoj mladosti imao ideju da je to posao od koga se može zaraditi za život.

Studija Rodžera Tejlora i Edvarda Vejklinga iscrpno nabraja sve preživjele otiske, a Tejlor je izračunao da tek nešto više od polovine njegovih fotografija prikazuje mlade djevojke, što može biti veoma iskrivljena figura s obzirom na to da 60 % njegovog rada nije sačuvano. Dodžson je takođe napravio i mnoge studije muškaraca, žena, dječaka i pejzaža; njegovi subjekti bili su i skeleti, lutke, psi, statue i slike, drveće. Njegove slike djece slikane su u prisustvu roditelja, a mnoge od njih snimljene su u Lidel bašti, zbog toga što je prirodno svijetlo neophodno za dobru sliku.

On je takođe smatrao da je fotografija dobar način i da se uđe u više društvene krugove. Tokom najproduktivnijeg dijela njegove karijere, portretisao je istaknute ličnosti poput Džona Evereta Milea, Elen Teri, Dantea Gabrijela Rosetija, Julije Margaret Kameron, Majkla Faradeja, Lorda Solsberija i Alfreda Tenisona.

Do vremena kada je Dodžson naglo prestao da se bavi fotografijom (1880, nakon više od 24 godine), osnovao je svoj studio na krovu Tom Kvoda, stvorio oko 3 000 fotografija, a bio je amater. Kao razlog odustajanja od fotografije naveo je to da mu rad u studiju oduzima previše vremena. On je za izradu slika koristio vlažni kolodioni proces; komercijalni fotografi, koji su počeli da koriste proces suve ploče 1870-ih, stvarali su slike mnogo brže. Popularan ukus za fotografije koje je on slikao promijenio se pojavom modernizma.

2015. godine BBC program, predstavljen od strane novinarke Marte Kerni, kaže da stručnjaci vjeruju da je slika gole tinejdžerke koja predstavlja najstariju Lidel djevojku Lorinu, fotografisana od strane Dodžsona. Nikolas Barnet, ekspert za očuvanje fotografija, kaže da je slika fotografisana sličnom kamerom onoj koju je Dodžson koristio i da su procesi izrade fotografije isti kao i kod Kerola. Forenzički analitičar slika, Dejvid Enli, uporedio je poznate slike Lorine u različitim godinama sa sumnjivom fotografijom. Rekao je: „Po mom mišljenju, rekao bih da je to ona.”

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *