Metropolis – 92 godina od premijere

Metropolis je slavni njemački (nijemi) naučno fantastični film kojeg je režirao austrijski reditelj Fritz Lang. Smatra se jednim od najvećih klasika svjetske kinematografije. Film je produciran u Njemačkoj u doba Weimarske Republike i s prikazivanjem je započeo 1927. Premijera je bila 10.01.1927.

Uvod

Kako bi snimio “Metropolis“, Fritz Lang je uložio veliki trud u produkciju koja je trajala tada vrlo dugih 18 mjeseci. Scenario, koji je napisao zajedno sa suprugom Theom von Harbou je bio izuzetno kompleksan te je govorio o radnji smještenoj u budućnosti (zbog čega se danas smatra jednim od prvih SF filmova uopšte) u kojoj su se sukobili kapitalizam i komunizam.

Studio Ufa je uložio u film tada astronomskih 5 miliona Maraka (prilagođeno po inflaciji, to bi bila svota od 200 miliona $ danas) zbog čega je skoro bankrotirao, a bilo je unajmljeno i hiljadu statista. Eugen Schufftan je bio zadužen za specijalne efekte te je izradio minijature futurističkog grada (koje su kasnije inspirisale filmove kao što su “Istrebljivač” i “Ratovi zvijezda“), a radi dočaravanja žene robota glumica Helm je morala nositi zlatni oklop. Da bi se dočarali leteća auta iznad grada upotrijebljena je neka vrsta primitivne “Stop-motion” tehnike. Pri premijeri je film navodno trajao preko 210 minuta, ali se tokom vremena veliki dio izgubio. 2002. pojavila se restaurisana verzija koja traje preko 2 sata, dok je u 2008. pronađeno dodatnih 25 minuta filma, ali neki djelovi ostali su nepovratno izgubljeni.

Radnja

Budućnost, 2026. godina. U futurističkom gradu Metropolisu društvo je podijeljeno na 2 klase: na onu koja radi cijeli dan i na onu koja je privilegovana i “razmišlja” te se cijeli dan zabavlja. Grad kontroliše bogati industrijalac Joh Frederson, no njegov sin Freder se zaljubio u djevojku Mariju koja predvodi grupu koja se bori za veća prava radničke klase. Kako bi otkrio o čemu govori, Freder se tajno obuče u radnika i provede cijeli dan radeći teške fizičke i monotone poslove u fabrici.

U međuvremenu, Joh nagovori naučnika Rotwanga da novo izumljenog robota maskira u Mariju kako bi izazvao sukobe i konfuziju u radničkoj klasi. No Rotwang se želi osvetiti Johu jer je ovaj njemu preoteo njegovu veliku ljubav, Hel, Frederovu majku, pa programira robota da se pokrene protiv vladajućeg sistema. Lažna Maria postaje razuzdana plesačica u noćnom klubu, dok prava Maria biva uhvaćena i zatvorena. No ubrzo radnici izazovu revoluciju i unište razne mašine, među njima i Metropolisovu “mašinu srca”, što izazove da se rezervoari vode isprazne i poplave razne četvrti. Gomila se naljuti i spali robota Mariju na lomači, dok pravu Mariju spasi Freder od Rotwanga. Na kraju se Joh i radnička klasa pomire na nagovor Fredera, te se odluče na dijalog.

Filmska ekipa

Režija: Fritz Lang

Glume:

Kritike

Kritika danas smatra “Metropolis” jednim od najvažnijih i najboljih filmova kinematografije. Većina hvali Langovu viziju i njegovu sposobnost stvoriti nešto nesvakidašnje i originalno (u to vrijeme nijemi filmovi su se gotovo isključivo orijentisali na radnje smještene u prošlosti ili sadašnjosti, dok je ovdje radnja smještena u nepoznatu budućnost), vizuelni stil, epski dizajn grada, zahtjevnu i ambicioznu simboličnu priču koja analizira narav kapitalizma, antologijske scene (poput one u kojoj robot oživi ili se prikaže scena robova u Vavilonu) i inteligentnu izvedbu. Ipak, jedan dio kritike u manjini je zamjerio filmu da je predugačak, zastario i suvoparan.

Steve Rhodes je u svojoj recenziji napisao: “Langov nijemi klasik “Metropolis” iz 1927. se sa razlogom smatra jednim od najboljih filmova svih vremena…Epskih proporcija u razmjeru, priči i muzici, ovaj film je nevjerovatna poslastica, a ovo novo izdanje ima oštru sliku i zvuk… Poput opere, većina nijemih filmova prikazuju preuveličane, gotovo komične događaje. “Metropolis” nije izuzetak. Za mene, najbolji dio je melodična muzika koja puni svaki kadar sa velikom snagom i emocijama. Priča je sinteza religiozne alegorije i borbe podređene klase. Krajnja poruka filma je: “Posrednik između uma i ruka je srce.” “Um” predstavlja društvo intelektualaca, a “ruke” društvo radnika. “Srce” je ljudsko milosrđe i obostrano razumijevanje koje ujedinjuje sve”.

Christopher Null je takođe hvalio film: “Istorija kinematografije ne postaje relevantnije od ovog filma, originalnog “Metropolisa”, Langovog remek-djela, grandioznog i nevjerovatnog epa koji izgleda impresivno i za 2004.”. Jeffrey M. Anderson je pak napisao: “Čini se da meni nedostaje određeni gen koji bi mi omogućio da budem oduševljen od velikih, skupih filmskih spektakala. Ne podnosim ni “Moje pjesme, moji snovi” ni “Gladijatora” a čini se da ne mogu niti uživati u takvim filmovima kao što su “Zameo ih vjetar” ili “Titanic” bez određenog skepticizma…”Metropolis” fascinira svojim fascinantnim prizorima, ali oni su istovremeno forsirani i ne nose cijeli teret; priča ne odgovora… Ukratko, film je odbio svojom zastarjelom pričom, ali me i fascinirao svojim jedinstvenim vizuelnim stilom”.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *