Steven Soderbergh – Reditelj koji je podstakao revoluciju nezavisnog filma u 90-tim

Steven Andrew Soderbergh (rođen 14. januar 1963.), američki filmski reditelj, producent, scenarist, snimatelj i montažer.

Biografija

Rani život i počeci karijere

Soderbergh je rođen u porodici švedskih imigranata. Dok je bio dijete, porodica mu se preselila u Baton Rouge, Louisiana, gdje je njegov otac postao dekan na državnom univerzitetu u Louisiani. Ondje je kao tinejdžer otkrio snimanje pa je počeo snimati 8-milimetarske filmove opremom posuđenom od studenata sa univerziteta. Dok je još bio u srednjoj školi, negdje s 15 godina, Soderbergh se učlanio u univerzitetsko odjeljenje za animaciju i posuđenom opremom počeo snimati kratke 16-milimetarske filmove. Umjesto studija na univerzitetu, Soderbergh se odmah nakon mature okušao u Hollywoodu; radio je kao kompozitor muzike za game show i držač natpisa s uputstvima za publiku kako bi spojio kraj s krajem, a na kraju je počeo raditi kao slobodni filmski montažer. Prvi veći uspjeh zabilježio je režijom koncertnog spota grupe Yes, 9012 Live iz 1985., koji je bio nominovan za Grammyja.

Prvi uspjeh: Seks, laži i videotrake

Kad se vratio u Baton Rouge, dobio je ideju za Seks, laži i videotrake (1989.), koji je napisao u osam dana. Taj nezavisni film osvojio je Zlatnu palmu na Filmskom festivalu u Cannesu, postigao veliki komercijalni uspjeh i podstakao revoluciju nezavisnog filma u devedesetim.

Rad od 1993. do 1998.

Nakon Seksa, laži i videotraka slijedio je niz niskobudžetnih komercijalnih razočaranja: Kafka, mješavina činjenica i Kafkine vlastite fikcije, s Jeremyjem Ironsom u ulozi Franza Kafke; Svijet pod nogama (1993.), hvaljena drama iz doba Velike depresije; Ispod površine (1995.), remake film noira Roberta Siodmaka iz 1949.; i Schizopolis (1996.), komedija u kojoj je nastupao, koju je i napisao, komponovao muziku, snimio i režirao.

Serija komercijalnih neuspjeha završila je 1998. s filmom Daleko od očiju, stiliziranom adaptacijom romana Elmorea Leonarda, s Georgeom Clooneyjem i Jennifer Lopez. Film je zaradio pohvale od kritike, iako je manje uspjeha imao na komercijalnom planu. Reafirmisao je Soderberghov potencijal i započeo umjetničko partnerstvo s Clooneyjem.

Daljnji uspjeh: 1999. i 2000.

Soderbergh se nadovezao na uspjeh Daleko od očiju snimivši još jednu kriminalističku priču, Osveta (1999.), prema originalnom scenariju Lerna Dobbsa, s veteranima Terenceom Stampom i Peterom Fondom.

Film je dobro primljen, ali ne kao i Erin Brockovich (2000.), s Julijom Roberts u ulozi samohrane majke koja podiže tužbu protiv industrije, za koju je dobila Oscara. Kasnije te godine, Soderbergh je objavio svoj najambiciozniji projekt dotada, Traffic, socijalnu dramu s ekipom prvorazrednih glumaca.

Traffic je postao njegov najveći kritički uspjeh nakon Seksa, laži i videotraka, a donio mu je Oscara za najboljeg reditelja. Iste godine je nominovan i za Erin Brockovich. On je jedini reditelj nominovan za najboljeg reditelja iste godine za dva različita filma u izboru za Oscare, Zlatni globus i Američkog udruženja reditelja. Dogodilo se to po prvi put u 60-godišnjoj istoriji dodjele Oscara.

2000. – 2007.

Oceanovih jedanaest (2001.), s all-star glumačkom postavom, bio je Soderberghov najuspješniji film u karijeri sa zaradom od 183 miliona dolara. Zvijezda filma, George Clooney, kasnije se pojavio u Solarisu (2002.), označivši tako njihovu treću saradnju.

Soderbergh je iste godine snimio Licem u lice koji je sniman digitalnim načinom, stilom punim improvizacija, koji je izbrisao crtu između koje su glumci glumili likove i fikcione verzije samih sebe. Naslov filma (Full Frontal) je referenca u filmskoj industriji koja se odnosi na glumca ili glumicu koji se pojavljuje potpuno goli.

Sljedeći Soderberghov projekt bio je K Street (2003.), desetodjelna HBO-ova serija koju je producirao s Clooneyjem. Serija je postala poznata što je bila djelomično improvizovana, a svaka je epizoda producirana u pet dana prije emitovanja. Stvarne političke figure su se pojavile u seriji kao oni sami, ili u cameo ulogama ili fikcionim verzijama samih sebe.

Uslijedio je Oceanovih dvanaest (2004.), nastavak Oceanovih 11. Dobri Njemac, romantična drama smještena u poratni Berlin s Cate Blanchett i Clooneyjem objavljena je krajem 2006. Šesta saradnja Clooneyja i Soderbergha, Oceanovih trinaest, objavljena je u junu 2007.

Rediteljski stil i saradnja s glumcima

“Uvijek sam se slagao s njima”, kaže Soderbergh o glumcima, “Pokušavam i uvjeravam se da su u redu, a kad su u zoni, ostavljam ih same. Ne miješam se.” Njegov nenametljivi rediteljski stil privukao je mnoge velike glumce da ponove saradnju s njim. Julia Roberts je imala sporedne uloge u Oceanovih jedanaest, Oceanovih dvanaest i Licem u lice, a osvojila je Oscara za glavnu ulogu u Erin Brockovich. Benicio del Toro, koji je takođe osvojio Oscara u njegovom filmu (Traffic), nastupa u njegovom sljedećem filmu, Che. Od ostalih koji se često pojavljuju u njegovim filmovima, izdvajaju se karakterni glumci kao što su Luis Guzman (Daleko od očiju, Osveta i Traffic) i Don Cheadle (Daleko od očiju, Traffic, Oceanovih jedanaest, Oceanovih dvanaest i Oceanovih trinaest). Glumac koji se pojavio u najviše njegovih filmova je George Clooney, s kojim dijeli vlasništvo produkcijske kuće, Section Eight Productions.

Soderbergh često glumi vlastitog snimatelja pod pseudonimom Peter Andrews, a često je i montažer vlastitih filmova pod pseudonimom Mary Ann Bernard. Dok je snimao Traffic, Soderbergh je htio potpis snimio i režirao. Budući da mu Udruženje scenarista nije odobrilo takav kredit, a Soderbergh nije htio koristiti svoje ime više od jednom, uzeo je pseudonim, Peter Andrews, prvo i srednje ime svog oca.

Zanimljivosti

  • Najmlađi je dobitnik Zlatne palme, s 26 godina.
  • Oba njegova filma iz 2000., Erin Brockovich i Traffic, nominovana su za Oscara za najbolju režiju. Soderbergh je bio prvi reditelj koji je nominovan iste godine posle Michaela Curtiza 1938.
  • U martu 2002., Soderbergh je izabran za potpredsjednika Američkog udruženja reditelja.
  • Sa 130 riječi, Soderbergh je održao najkraći govor na dodjeli Oscara 2000.
  • Poznat po svojoj radnoj etici, Soderbergh je tri puta objavio dva filma iste godine.
  • Soderbergh je obožavatelj rock benda Guided by Voices i njihovog frontmena Roberta Pollarda. Napisao je predgovor za knjigu Guided By Voices: A Brief History, Twenty-one Years of Hunting in the Forests of Rock and Roll, autora Jamesa Greera.
  • Oženjen je s spisateljicom/novinarkom Jules Asner. Često kreditira Asner kao inspiraciju za ženske likove.
  • Opisao je sebe kao “hardcore ateistu“. Odgojen je kao katolik.

Filmografija

 2018 Mosaic (TV Serija) (6 epizoda)
 2017 Logan Lucky
 2014-2015 The Knick (TV Serija) (20 epizoda)
 2013 Behind the Candelabra (TV Film)
 2013 Side Effects
 2012 Magic Mike
 2011 Haywire
 2011 Contagion
 2010 And Everything Is Going Fine (Dokumentarac)
 2006 Building No. 7 (Kratkometražni)
 2005 Bubble
 2004 Eros (segment “Equilibrium”)
 2003 K Street (TV Serija) (10 epizoda)
 2002 Solaris
 2002 Full Frontal
 2000 Traffic
 1999 The Limey
 1998 Out of Sight
 1996 Schizopolis (nepotpisan)

 1993-1995 Fallen Angels (TV Serija) (2 epizode)

 1991 Kafka
 1987 Winston (Kratkometražni)
 1985 Access All Areas (Video spot)
 1985 Yes: 9012 Live (Video dokumentarac)

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *