Elizabeth Taylor – Biografija

Dama Elizabet Tejlor (engl. Elizabeth Taylor; Hempsted, London, 27. februar 1932 — Los Anđeles, 23. mart 2011) englesko-američka glumica. Prvi put se pojavila na filmu kada je imala deset godina, a pažnju publike privukla je ulogom u komediji Nevjestin otac, pored Spensera Trejsija. Tokom šezdesetogodišnje karijere ostvarila je zapažene uloge u filmovima Mjesto pod suncem, Mačka na usijanom limenom krovu, Odsjaji u zlatnom oku i Iznenada, prošlog ljeta, dok se njenim najpoznatijim filmom smatra kultni istorijski spektakl Kleopatra. Za uloge u dramama Baterfild 8 i Ko se boji Virdžinije Vulf? osvojila je Oskar za najbolju glavnu glumicu. Američki filmski institut je uvrstio među najveće glumice dvadesetog vijeka, i dodijelio joj Nagradu za životno djelo.

Elizabet Tejlor je decenijama bila jedna od najpopularnijih filmskih zvijezda i svaki događaj iz njenog života bi bio medijski propraćen. Živjela je glamurozno i imala buran ljubavni život. Udavala se osam puta, od toga dva puta za Ričarda Bertona. Bila je borac za ljudska prava, osnivač fonda za borbu protiv side, modna i gej ikona. Sve do svoje smrti je navođena kao jedina živa zvijezda starog Holivuda. Njen zaštitni znak su bile oči ljubičaste boje. Najveća strast Tejlorove bio je definitivno nakit, a njeni muževi su to itekako znali. Barton joj je stoga poklonio najveći i najskuplji dijamant koji se mogao naći u prodaji. Kada je srela Elizabet, engleska princeza Margareta nije mogla da izdrži, a da ne prokomentariše njegovu veličinu: „Dakle, to je taj čuveni dijamant! Ali tako je velik i vulgaran!“ „Da. Nije li božanstven?“, uzviknula je glumica. Kada je princeza zamolila da ga proba, Elizabet je upitala: „Više Vam ne izgleda tako vulgarno, je l’ da?“

Djetinjstvo

Elizabet Tejlor je rođena u Londonu kao drugo dijete Frensisa Tejlora i Sare Varmbrot. Njen stariji brat Hauard rođen je 1929. godine. Njeni roditelji porijeklom su bili iz Kanzasa, SAD. Otac joj je bio trgovac umjetničkim djelima a majka bivša glumica.

Sa tri godine Elizabet je počela da pohađa časove baleta. Ubrzo nakon početka Drugog svetskog rata roditelji su odlučili da se vrate u Sjedinjene Američke Države, u Los Anđeles, gdje su živjeli roditelji Elizabetine majke. Prvi film je snimila 1942. godine za studio „Univerzal“. Nakon toga je potpisala ugovor sa studiom „MGM“, i snimila film „Lesi se vraća kući“ (1943) koji je privukao ogromnu pažnju.

Filmska karijera

1951—1962: „Mačka na usijanom limenom krovu“

Krajem 1949. Tejlorova je počela snimanje filma Džordža Stivensa „Mjesto pod suncem“. Nakon premijere 1951. hvalili su je za izuzetno odigranu ulogu Anđele Vikers, razmažene bogatašice koja se umiješala u vezu između Džordža Istmena (Montgomeri Klift) i njegove siromašne, trudne djevojke zaposlene u fabrici Alis Trip (Šeli Vinters). Film je zasnovan na romanu Teodora Drajzera „Američka tragedija“ i dobio je odlične kritike baš kao i mlada Elizabet.

Tejlorova je u to vrijeme bila veoma nezadovoljna ulogama koje su joj nudili. Željela je da igra glavnu ulogu u filmu „Bosonoga grofica“, ali je MGM nastavio da joj dodjeljuje uloge u besmislenim i danas skoro zaboravljenim filmovima kao što su „Djevojka koja je imala sve“ (1953) i „Rapsodija“ (1954) sa Vitorijom Gasmanom kao partnerom.

Sljedeći „Poslednji put kada sam vidio Pariz“ (1954) je prošao nešto bolje na bioskopskim blagajnama od prethodnih filmova, a Van Džonson je ponovo postao njen filmski partner. Tokom snimanja ovog filma, svog četvrtog u toku godinu dana, Tejlorova je bila u drugom stanju sa svojim drugim djetetom.

Posle zahtjevnije uloge pored Roka Hadsona i Džejmsa Dina u epu Džordža Stivensa „Div“ (1956), Tejlorova je četiri godine uzastopno bila nominovana za nagradu Američke filmske akademije za najbolju glavnu glumicu i to za filmove „Drvo života“ (1957), „Mačka na usijanom limenom krovu“ (1958), „Iznenada prošlog ljeta“ (1959) konačno je osvajajući za „Baterfild 8” (1960).

Partneri u ovim filmovima su joj bili Montgomeri Klift, Pol Njumen, Ketrin Hepbern i njen suprug Edi Fišer. 1960. Tejlorova je okončala svoj 18-godišnji ugovor sa filmskim studijom MGM, i našla se na listi 10 najuspešnijih glumaca čiji filmovi zarađuju velike količine novca na bioskopskim blagajnama.

„Kleopatra“ – životna uloga

1960. Tejlorova je postala najplaćenija glumica tog vremena kada je potpisala ugovor vrijedan milion dolara da igra naslovnu ulogu u raskošnoj produkciji filma „Kleopatra“ koji je snimao studio „Tventiet-senčeri-foks“, a koji je premijerno prikazan 1963. Tokom snimanja tog filma započela je romansu sa svojim budućim suprugom Ričardom Bartonom, koji je tumačio ulogu Marka Antonija. Njihova romansa je privukla veliku pažnju novinara žute štampe, jer su oboje bili u braku u to vrijeme. Tejlorova je na kraju dobila 7 miliona dolara za svoju ulogu.

1963—1979: „Ko se boji Virdžinije Vulf?“

Drugu nagradu Američke filmske akademije, takođe za najbolju glavnu glumicu, je osvojila za ulogu Marte u filmu „Ko se boji Virdžinije Vulf“ (1966) igrajući pored svog tadašnjeg supruga Ričarda Bartona. Ovaj film je predstavljao prekretnicu kako za Tejlorovu tako i za Bartona.

Tejlorova i Barton su se zajedno pojavili u još 6 filmova tokom te decenije kao što su „Veoma značajne osobe“ (1963), „Doktor Faust“ (1967), „Komedijaši“ (1967), „Bum“ (1968), a snimili su i nekoliko filmova za televiziju. Liz je zatim igrala u filmu Džona Hjustona „Odsjaji u zlatnom oku“ (1967) pored Marlona Branda, „Tajnoj ceremoniji“ (1968) pored Mije Farou i filmu „Jedina igra u gradu“ (1970) sa Vorenom Bitijem.

Tokom 70-ih godina glumi u filmovima „Zi i kompanija“ (1972) sa Majklom Kejnom, „Siva srijeda“ (1973), „Plava ptica“ (1976) sa Džejn Fondom i Avom Gardner i „Mala noćna muzika“ (1977). Za ulogu u filmu „Hamersmit“ je 1972. osvojila Srebrnog medvjeda za najbolju glumicu na 22. Međunarodnom filmskom festivalu u Berlinu.

1980—2011: poslednje uloge

Tejlorova je igrala glavnu ulogu u filmu snimljenom po romanu Agate Kristi „Razbijeno ogledalo“ (1980). 1985. je tumačila ulogu filmske trač novinarke Luele Parsons u TV filmu „Pakosnica u zemlji čuda“, pored Džejn Aleksander koja je igrala Hedu Hoper. Tejlorova se pojavila kao gost u mini-seriji „Sjever i jug“. Svoj posljednji bioskopski film „Porodica Kremenko“ je snimila 1994.

Februara 1996. se pojavila u TV seriji „Dadilja“ tumačeći sebe, a zvijezda serije Fren je identifikuje sa prijateljem koristeći prezimena svih njenih muževa, navodeći da će se sastati sa Elizabet Tejlor-Hilton-Vajlding-Tod-Fišer-Barton-Barton-Vorner-Fortenski. 2001. igrala je agenta u TV filmu „Ove stare dame“. Pojavila se u brojnim TV serijama, uključujući sapunice „Opšta bolnica“ i „Sva moja djeca“ kao i u crtanoj seriji „Simpsonovi“ – jednom tumačeći sebe, a drugi put kao glas Megi Simpson izgovorivši jednu riječ „Tata“.

Tejlorova je takođe glumila u pozorištu, igrajući prvi put na Brodveju i na Vest Endu 1982. u obnovljenoj verziji predstave Lilijan Helman „Male lisice“. Zatim je učestvovala u produkciji Noela Hauarda „Privatni životi“ (1983) u kojoj je igrala glavnu ulogu pored svog bivšeg supruga Ričarda Bartona.

Početkom 80-ih godina Tejlorova se preselila na Bel Er, u Los Anđelesu gdje je živjela do smrti. Takođe je posjedovala kuće u Palm Springsu, Londonu i na Havajima.

Marta 2003. Tejlorova je odbila da prisustvuje 75-oj ceremoniji dodele nagrada Američke filmske akademije zbog svog protivljenja ratu u Iraku.

Izdanje časopisa „Intervju“ iz februara 2007. je u potpunosti bilo posvećeno Tejlorovoj slaveći njen život, karijeru i predstojeći 75. rođendan.

1. decembra 2007. Tejlorova je ponovo glumila u pozorištu pojavivši se pored Džejmsa Erl Džonsa u dobrotvornom izvođenju komada A. R. Garnija „Ljubavna pisma“. Cilj ovog događaja je bilo skupljanje milion dolara za Fondaciju Elizabet Tejlor u borbi protiv side. Karte za predstavu su koštale 2 500 dolara, a prisustvovalo je preko 500 ljudi.

Djeca

Sa Majklom Vajldingom ima dva sina (Majkla Hauarda Vajldinga i Kristofera Edvarda Vajldinga), sa Todom ima kćerku Elizabet Frensis Tod. Godine 1964, započela je proces usvajanja djevojčice sa Fišerom, koju je kasnije usvojio Ričard Barton (Marija Barton). 1971, po prvi je put postala baka.

Filmografija glumice Elizabet Tejlor
God. Srpski naziv Originalni naziv Uloga
1942. There's One Born Every Minute Glorija Tvajn
1943. Lesi se vraća kući Lassie Come Home Priscilla
1944. Džejn Er Jane Eyre Helen Burns
1944. The White Cliffs of Dover Betsy
1944. National Velvet Velvet Brown
1946. Courage of Lassie Katherine Eleanor Merrick
1947. Life with Father Mary Skinner
1947. Cynthia Cynthia Bishop
1948. A Date with Judy Carol Pringle
1948. Julia Misbehaves Susan Packett
1949. Little Women Amy
1949. Conspirator Melinda Greyton
1950. The Big Hangover Mary Belney
1950. Father of the Bride Kay Banks
1951. Father's Little Dividend Kay Dunstan
1951. A Place in the Sun Angela Vickers
1951. Kvo vadis Quo Vadis hrišćanka zatvorena u areni
1952. Love Is Better Than Ever Anastacia „Stacie“ Macaboy
1952. Ajvanho Ivanhoe Rebeka
1953. The Girl Who Had Everything Jean Latimer
1954. Rhapsody Louise Durant
1954. Staza slonova Elephant Walk Ruth Wiley
1954. Beau Brummel l Lady Patricia Belham
1954. The Last Time I Saw Paris Helen Ellswirth/Willis
1956. Giant Leslie Lynnton Benedict
1957. Raintree County Susanna Drake
1958. Mačka na usijanom limenom krovu Cat on a Hot Tin Roof Megi „Mačka“
1959. Suddenly Last Summer Catherine Holly
1960. Scent of Mystery The Real Sally
1960. Baterfild 8 Butterfield 8 Gloria Wandrous
1963. Kleopatra Cleopatra Kleopatra
1963. The V.I.P.s Frances Andros
1965. The Sandpiper Laura Reynolds
1966. Ko se boji Virdžinije Vulf? Who's Afraid of Virginia Woolf? Marta
1967. The Taming of the Shrew Katharina
1967. Doctor Faustus Jelena Trojanska
1967. Reflections in a Golden Eye Lenora Penderton
1967. The Comedians Martha Pineda
1968. Boom! Flora ‘Sissy’ Goforth
1968. Secret Ceremony Lenora
1969. Anne of the Thousand Days Kurtizana/nepotpisana
1970. The Only Game in Town Fran Walker
1972. X,Y, and Zee Zee Blakely
1972. Under Milk Wood Rosie Probert
1972. Hammersmith Is Out Jimmie Jean Jackson
1973. Divorce His – Divorce Hers Džejn Rejnolds
1973. Night Watch Ellen Wheeler
1973. Ash Wednesday Barbara Sawyer
1974. Identikit Lise
1976. The Blue Bird Queen of Light/Mother/Witch/Maternal Love
1976. Victory at Entebbe Edra Vilonfsky
1977. A Little Night Music Desiree Armfeldt
1978. Return Engagement Dr. Emily Loomis
1979. Winter Kills Lola Comante/nepotpisana
1980. The Mirror Crack'd Marina Rudd
1983. Between Friends Deborah Shapiro
1985. Malice in Wonderland Louella Parsons
1986. There Must Be a Pony Marguerite Sydney
1987. Poker Alice Alice Moffit
1988. Young Toscanini Nadina Bulichoff
1989. Sweet Bird of Youth Alexandra Del Lago
1994. Porodica Kremenko The Flintstones Pearl Slaghoople
2001. These Old Broads Beryl Mason

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *