Lordan Zafranović – Biografija

Rođen 11.02.1944. godine u Maslinici na otoku Šolti kao drugi od tri sina oca Ivana, pomorca rodom iz Šibenika i majke Marije rodom s otoka Šolte. Prve godine života proveo je s majkom i starijim bratom Zdenkom u izbjeglištvu, u Ell Shatu na Sinaju. Mlađi brat Andrija rođen je 1947 kad se obitelj nakon rata ponovo vratila u Split, gdje je Lordan proveo svoje djetinjstvo i završio Pomorsku školu. Zatim je diplomirao književnost i likovnu umjetnost na Visokoj pedagoškoj akademiji u Splitu. Filmsku režiju je diplomirao na Filmskoj akademiji u Pragu 1971 godine u klasi “oskarovca” Elmara Klosa. Magistar je režije.

FILMOGRAFIJA

Lordan Zafranović snimio je ukupno 80 filmova i jednu dokumenarnu TV seriju u 13 epizoda svaka po 55 minuta. Već od 1960 godine, kao šesnaestogodišnjak počinje se baviti kino amaterizmom. Do 1966. realizirao je oko 25 amaterskih filmova. Posebno su bili zapaženi Dnevnik, Priča, Dah, Kišno i Portreti (U prolazu), za koje je višestruko nagrađivan u zemlji i inozemstvu. Već 1966. dobio je najviši stupanj priznanja u amaterskom filmu i proglašen je međunarodnim majstorom amaterskog filma.

U profesionalnoj kinematografiji pojavljuje se 1965. kratkim igranim filmom Živjela mladost. Do 1989. realizirao više od 20 kratkih igranih filmova.

Od projekata kratkog metra ističu se kratki igrani Ave Marija i Prvi valcer, oba iz 1971., za koje je nagrađen Zlatnom medaljom Beograd, te dokumentarni film Antika (1972), za kojeg je nagrađen Srebrnom medaljom Beograd. Film Rad zida grad (1975) također je dobitnik nagrade Zlatna medalja Beograd 1976., a za srednjemetražni dokumentarni film Krv i pepeo Jasenovca (1983) nagrađen je na beogradskom festivalu nagradom Grand Prix.

Na cjelovečernjem igranom filmu debitira još kao student filmom Nedjelja (1969), a idući svoj film Kronika jednog zločina (1973) nagrađen u Chicagu, kompilira iz tri srednjemetražna filma. Za film Muke po Mati (1975) s temom iz dalmatinskog radničkog života, nagrađen je u Puli nagradom kritike.

Film Okupacija u 26 slika (1978) dobio je Veliku zlatnu arenu u Puli i bio je najgledaniji film u sezoni 1978/79 u bivšoj Jugoslaviji i bivšoj Čehoslovačkoj.

Tim filmom započinje svoju “ratnu trilogiju” čiji je drugi dio film Pad Italije (1981) nagrađen Velikom zlatnom arenom i nagradom Jelen u Puli, te nagradom Grand Prix u Valenciji.

Trećim filmom posvećenim ratu i revoluciji Večernja zvona (1986) zaključuje svoju “ratnu trilogiju”, za koji je film također dobio nagradu za režiju i nagradu Jelen u Puli.

Na posve drugačiji način kasnije režira intimnu komornu dramu ljubavne tematike Ujed anđela (1984) s radnjom na svjetioniku.

Film Haloa / Praznik kurvi (1988) s motivom ljubavnog trokuta i elementima osvete i tragedije, dobitnik je Zlatne arene u Puli za najbolju žensku ulogu.

Povremeno režira na televiziji, npr. njegovi su TV filmovi Ubojstvo u noćnom vlaku (1974) kojeg radi za TV Beograd, te film Gosti i radnici (1977) za TV Zagreb.

Svojevrsna sinteza cjelokupnog filmskog stvaralaštva je dugometražni dokumentarni film Zalazak stoljeća/Testament L. Z. (1994) dobitnik češke nagrade za najbolji dokumentarni film u 1994.

Češkoj fazi pripadaju cjelovečernji igrani film Lacrimosa (Osveta je moja) (1995), srednjemetražni dokumentarni film Tko je M.Š (2000), dva dokumentarna filma Oči Pekinga (2003) i Lica terakota (2003), dobitnik nagrade za najbolju režiju na Beogradskom festivalu kratkog i dokumentarnog filma, te eksperimentalni dokumentarni film Simfonija nebeskog grada (2004) dobitnik nagrade UNESCO-a za najbolji dokumentarni film u 2004., nagrade za najbolju režiju dokumentarnog filma na festivalu u Beogradu 2004, te nagrade za najbolju režiju na svjetskom festivalu ekološkog filma Karlovy Vary 2005.

2011. je u Zagrebu završio 6-godišnji projekt, dokumentarnu TV seriju “TITO – Posljednji svjedoci testamenta u 13 epizoda, svaka po 55 minuta, koja je zbog produkcijskih okolnosti rađena u etapama i s većim pauzama. Recenzije seriju ocjenjuju kao “izuzetno kvalitetnu”, “lišenu ideološkog pristupa”, “nemjerljive vrijednosti” koja “pruža vjerodostojnost”.

NAGRADE I PRIZNANJA

Iz ciklusa amaterskih filmova

nastalih od 1961 do 1966, od ukupno 25 kratkih filmova, nagrađeni su filmovi: Nedjelja (1961), Dnevnik (1963), Priča (1964), Arija (1964), Dah (1964), Koncert (1965), Noć i poslije noći noć (1968), Kišno / Nevina subota (1965), Portreti / U prolazu (1966). Godine 1966 proglašen je međunarodnim majstorom amaterskog filma.

Iz ciklusa studentskih filmova

nastalih od 1967 do 1971 godine u Pragu na FAMU, nagrađeni su filmovi: Rondo (1968), Gospođa čistačica (1969), Posljednja vrpca (1970)

Iz ciklusa profesionalnih filmova

nastalih od 1965 do 2010 priznanja i nagrade dobili su filmovi:

Živjela mladost (1965), Zagreb film;

Dan i noć / Pjaca (1965), Zagreb film;

Poslije podne / puška (1967), FAS Zagreb, nagrada lista EKRAN za najbolji film beogradskog festivala kratkog metra, nagrada na festivalu u Oberhausenu, film se nalazi u filmskom muzeju u New Yorku;

Ljudi / U prolazu (1967), FAS Zagreb;

Nedjelja 2 (1969), prvi cjelovečernji igrani film, FAS, Zagreb, Ab, Barandov;

Valcer (1970), FAS Zagreb, nagrađen nizom internacionalnih nagrada;

Ave Marija (1971) FAS Zagreb;

Mora (1971) FAS Zagreb;

Predgradje Ibisa (1972), TV Beograd, glavna nagrada na festivalu u Oberhausenu;

Antika (1972) Adra film Zagreb, film je osvojio niz internacionalnih nagrada;

Kronika jednog zločina (1973) cjelovečernji igrani film, Adria film Zagreb, nagrada kritike u Puli, nagrada na festivalu u Chicagu;

ZAVNOH (1973) Adria film Zagreb;

Ubojstvo u noćnom vlaku (1974) cjelovečernji igrani film, TV Beograd;

Rad zida grad (1974) Adria film Zagreb, film je dobio više nagrada;

Muke po Mati (1975) cjelovečernji igrani film, Jadran film Zagreb, Nagrada filmske kritike u Puli Milton Manaki za režiju

San / De natura snoris (1975) Adria film Zagreb;

Gosti i radnici (1977) cjelovečernji igrani film, Zagreb film i TV Zagreb;

Okupacija u 26 slika (1978) cjelovečernji igrani film, Jadran film Zagreb, film je na festivalu u Puli dobio Veliku zlatnu arenu za najbolji film, Srebrnu arenu za režiju i Nagrada filmske kritike Milton Manaki za režiju, te dvadeset drugih nagrada. U konkurenciji je u Cannesu, Londonu, Melbournu, Moskvi, Pragu i drugdje bio kandidat za Oskara kao strani film. Najgledaniji film godine u bivšoj Jugoslaviji i Čehoslovačkoj. Godišnja nagrada Vladimir Nazor;

Pad Italije (1981) cjelovečernji igrani film, Jadran film Zagreb, Velika zlatna arena za najbolji film i režiju na festivalu u Puli te Nagrada publike Jelen, prikazan u konkurenciji festivala u Veneciji, dobitnik Grand prix festivala u Valenciji;

Zavičaj – Vladimir Nazor (1982) Marjan film Split;

Ujed anđela (1984) ) cjelovečernji igrani film, Marjan film Split, nagrada kritike na festivalu u Puli;

Krv i pepeo Jasenovca (1985) cjelovečernji dokumentarni film, Kino-dokument Zagreb, Grand prix festivala u Beogradu, kandidiran za Oskara u dokumentarnoj sekciji, Nagrada grada Zagreba za 1985;

Večernja zvona (1986) cjelovečernji igrani film, Jadran film Zagreb, Zlatna arena za režiju i Nagrada publike za najbolji film, Nagrada Studijev jelen za režiju, Nagrada Zlatna vrata Pule, prikazan na festivalu u Valenciji, Parizu, Montrealu, Montpellieu i drugim;

Haloa – praznik kurvi (1988) cjelovečernji igrani film, Jadran film Zagreb i TV Zagreb, Zlatna arena za glavnu žensku ulogu na festivalu u Puli, prikazan na festivalu u Valenciji;

Sumrak stoljeća / Testament L. Z. (1994.) cjelovečernji dokumentarni film u dva dijela s epilogom, Kino-dokument Zagreb i Češka televizija, prikazan na Venale Beč, na češkoj televiziji i RAI, TV Sloveniji, Berlinare (FORUM), na festivalima u Rotterdamu, Strasbourgu, Trstu, Parizu, Los Angelesu, Moskvi, Goteborgu, Valedolidu, Munchenu i drugdje. Nagrada Češkog literalnog fonda za najbolji dokumentarni film u 1994;

Osveta je moja / Lacrimosa (1995) cjelovečernji igrani film u produkciji Heureka filma, Češke televizije i ASB Barandova, film je prikazan na festivalima u Ženevi, Kalkuti, Karlovim Varima;

Oči Pekinga (2003) dokumentarni film;

Lica terakota (2003)dokumentarni film, nagrada za najbolju režiju na beogradskom festivalu dokumentarnog i kratkog filma;

Simfonija nebeskog grada (2004) eksperimentalni dokumentarni film, nagrada za najbolju režiju dokumentarnog filma na festivalu kratkog filma u Beogradu 2004, Nagrada UNESCO-a za najbolji dokumentarni film u 2004 (Češki Krumlov), nagrada za najbolju režiju na svjetskom festivalu ekološkog filma Karlovy Vary 2005 i drugi festivali i nagrade;

Lordan Zafranović, 2011 dobitnik prestižne nagrade “Aleksandar Lifka” za izuzetan doprinos europskom filmu kojeg dodjeljuje međunarodni žiri Europskog film festivala Palic

WWW.LORDANZAFRANOVIC.COM

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *