Svetlana Velmar-Janković – Biografija

Svetlana Velmar-Janković (Beograd, 1. februar 1933 — Beograd, 9. april 2014) srpska književnica i akademik SANU.

Biografija

Ćerka je Vladimira Velmar-Jankovića, srpskog pisca i člana Nedićeve Vlade narodnog spasa u Drugom svjetskom ratu i Milice. Njen djed po majci je bio Velislav Vulović (1865-1931), inženjer, ministar i predsjednik beogradske opštine.

Bježeći od vrtloga rata, dio ratnih godina provela je u Vučju, u krugu porodice svog teče Laze M. Teokarevića, sina Dimitrija Mite Teokarevića. Svetlana Velmar Janković je, opisujući događaje iz svog života, opisivala i ljude koji su bili nerazdvojni dio njenog odrastanja i sazrijevanja i koji su ostavili traga na nju i njeno djelo. Jedan od njih je i njen prijatelj i ljekar, porijeklom iz Leskovca, Žak Konfino. Kao porodični prijatelj Žak Konfino je dosta vremena provodio u krugu porodice Velmar Janković. Zato se u njoj i rodila želja da kada poraste bude, kao i čika Žak, dječji ljekar i pisac.

Posle rata pohađala je Četvrtu žensku gimnaziju. Francusku književnost studirala je kod dr Miodraga Ibrovca i dr Nikole Banaševića, a latinski jezik je izučavala pod nadzorom dr Miše Đurića. Prvo je radila kao novinar u „Dečjoj štampi“ pa posle kao sekretar i urednik časopisa „Književnost“. Zatim je uređivala biblioteke za prozu i eseje domaćih pisaca u izdavačkom preduzeću „Prosveta“.

Za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti izabrana je na izbornoj Skupštini 2. novembra 2006. a za redovnog člana na izbornoj Skupštini 5. novembra 2009.

U periodu od 2007. do 2013. godine bila je predsjednica Upravnog odbora Narodne biblioteke Srbije.

Sahranjena je na Novom groblju u Beogradu u porodičnoj grobnici svog djeda Velislava Vulovića gdje je sahranjena i njena majka Milica.

Priznanja

Dobitnica je mnogobrojnih književnih nagrada.

NIN-ova nagrada 1995. za roman Bezdno

Dobitnica je i nagrada: „Andrićeva nagrada“, „Isidora Sekulić“, „Meša Selimović“, „Bora Stanković“, „Đorđe Jovanović“, „Neven“, „Nagrada Politikinog zabavnika“, nagrada za najčitaniju knjigu Narodne biblioteke Srbije.

Djela

Romani:

Ožiljak (1956, drugo, prerađeno izdanje 1999)
Lagum (1990)
Bezdno (1995)
Nigdina (2000)
Vostanije (2004)

Eseji:

Savremenici (1967)
Ukletnici (1993)
Izabranici (2005)
Srodnici (2013)

Sjećanja

Prozraci (2003)
Prozraci 2 (2015, posthumno)

Zbirke pripovjedaka i zapisa:

Dorćol (1981)
Vračar (1994)
Glasovi (1997)
Knjiga za Marka (1998)
Očarane naočare: priče o Beogradu (2006)
Sedam mojih drugara (2007)
Vračar (2016, prošireno izdanje, dopunjeno novelama „Ulica Molerova“ i „Ulica Kolarčeva“, posthumno)
Zapisi sa dunavskog peska (2016, posthumno)

Molitve

Svetilnik (1998)

Drame

Knez Mihailo (1994)
Žezlo (2001, knjiga drama)

Monografije

Kapija Balkana: brzi vodič kroz prošlost Beograda (2011)

Njena djela prevođena su na engleski, njemački, francuski, španski, italijanski, grčki, bugarski i mađarski jezik.
Pariski časopis Lire postavio je 1997. godine roman Lagum (koji je pariski izdavač Phébus izdao pod naslovom Dans le noir, u prevodu Alena Kapona) na deseto mjesto među 20 najboljih knjiga domaćih i stranih pisaca objavljenih u toj godini u Francuskoj. Roman je bio u najužoj konkurenciji za nagradu „Femina“ i proglašen je „malim remek-djelom“.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *