29.03.1956 – Osnovano Sterijino pozorje

Sterijino pozorje, ustanovljeno 1956. kao stalni festival nacionalne drame i pozorišta takmičarskog karaktera, u okviru proslave i obilježavanja 150-godišnjice rođenja i 100-godišnjice smrti velikog srpskog komediografa Jovana Sterije Popovića. Od tada Sterijino pozorje svake godine organizuje pozorišni festival na kojem učestvuju pozorišta iz zemlje i inostranstva sa predstavama rađenim po tekstovima jugoslovenskih pisaca.

U definisanju programa i statusa Sterijinog pozorja učestvovale su najistaknutije ličnosti našeg društva, kulture i umjetnosti. U prvom Odboru Sterijinog pozorja, koji je imenovalo Gradsko vijeće Novog Sada, 29. marta 1956, bili su, između ostalih, Josip Vidmar (predsednik), Ivo Andrić, Milan Bogdanović, Branko Gavela, Velibor Gligorić, Dmitar Kjostarov, Mladen Leskovac, Veljko Petrović, Dušan Popović, Tomislav Tanhofer, Radomir Radujkov i Miloš Hadžić. Tada su jasno artikulisani i utvrđeni njegovi programski ciljevi i zadaci: da kroz stalni festival nacionalne drame unapređuje pozorišnu umjetnost i podstiče razvoj dramske književnosti. U ostvarivanju tih ciljeva, Sterijino pozorje, pored festivala nacionalne drame, koristi i razvija i sve druge oblike rada i metode djelovanja i nastoji da bude putokaz nacionalnom pozorištu u njegovom traženju sopstvenog stila, sistema i tipa, mjesta i uloge u kulturi i društvu.

Sterijino pozorje je vremenom ostvarilo ideje njegovih osnivača i postalo visokostručna pozorišna institucija za unapređivanje nacionalnog pozorišnog izraza i dramske književnosti. Uvijek nastojeći da fenomen pozorišne umjetnosti tretira integralno, Pozorje je svoje programe, kroz kontinuiran razvoj, uobličilo u jasnu i zaokruženu cjelinu sistematskih stručnih poslova na području pozorišta i dramaturgije. Tokom pet decenija svog postojanja, Pozorje je utemeljilo i razvilo niz poslova značajnih za jugoslovensku pozorišnu kulturu i postalo važan i pouzdan instrument za identifikovanje i verifikovanje scenskih i dramskih vrijednosti i, umnogome, oslonac naučne i teorijske misli o pozorištu i drami.

Festival

“Sterijino pozorje” se održava u Novom Sadu svake godine od 15. aprila, odnosno 26. maja od 1982. godine.

Repertoar pozorja se formira na osnovu selekcije koju bira tročlani selektorski tim sa umjetničkim direktorom na čelu. Na pozorju mogu učestvovati profesionalna pozorišta i grupe iz zemlje i inostranstva s predstavama rađenim po tekstovima naših pisaca, kao i domaća pozorišta sa predstavama rađenim po tekstovima stranih pisaca.

Selekcija predstava za Sterijine nagrade sastoji se od dva segmenta:

Najbolje predstave domaćih i stranih teatara rađene po tekstovima naših pisaca (3-5 predstava)
Najbolje predstave domaćih pozorišta rađene po tekstovima stranih pisaca (3-5 predstava)

Selekcija Krugovi koju je osmislio i pokrenuo umjetnički direktor Ivan Medenica definiše se tematski i/ili kulturološki, kao internacionalna (regionalna, evropska, svjetska) kontekstualizacija najzanimljivijih i najprovokativnijih društvenih, kulturnih i teatarskih fenomena koje nudi naša sredina. U ovom programu (3-5 predstava) mogu učestvovati samo inostrane predstave. Krugovi imaju nagradu za najbolju predstavu – Počasni krug. Domaće predstave iz Selekcije za Sterijine nagrade koje zadovoljavaju tematski i/ili kulturološki kriterijum Krugova, što bi bilo naglašeno u izvještaju selektora, konkurišu i za nagradu Počasni krug.

Petočlani žiri donosi odluke o Sterijinim nagradama za umjetnička ostvarenja pokazana na festivalu:

najbolja predstava,
tekst savremene drame,
dramatizacija,
adaptacija,
režija,
scenografija,
kostim,
scenska muzika i
(četiri nagrade) glumačka ostvarenja.

Sterijina nagrada Okruglog stola kritike pripada pozorištu čija je predstava najbolja po glasanju kritičara. Pored nagrada za umjetnička ostvarenja, dodjeljuje se i:

Sterijina nagrada za novinsku pozorišnu kritiku i
Sterijina nagrada časopisa Scena za teatrologiju.

Sterijino pozorje, povremeno, po odluci organa upravljanja, dodjeljuje Sterijinu nagradu za naročite zasluge na unapređenju pozorišne umetnosti i kulture. Pored Sterijinih nagrada, mnoge institucije i organizacije dodjeljuju nagrade za različite oblike umjetničkih ostvarenja, jedna od njih je Nagrada Zoran Radmilović koju dodjeljuju „Novosti“ od 1988. godine.

Pozorje mladih. Susreti mladih pozorišnih stvaralaca, studenata i profesora pozorišnih akademija i fakulteta radi međusobnog upoznavanja i razmjene iskustava, upoznavanja sa savremenim pozorišnim zbivanjima i tokovima u zemlji i svijetu, praktičnog i teorijskog studija pozorišnog izraza, s jedne strane, i pokazivanja i prikazivanja svoga rada ostvarenog u procesu nastave i na ispitima. Pozorišne radionice, tematski raznolike a vezane za pedagogiju i obrazovanje glumaca, dramaturga, scenografa, producenata, upotpunjuju ovu manifestaciju.

Tribine i izložbe. Na tribinama se razmatra veoma širok spektar tema, od društvenog aspekta pozorišta, pozorišne umjetnosti i kulture do specijalnih stručnih, naučnih i umjetničkih. Izložbe nastoji da na upečatljiv način osvijetle i predstave značajna imena dramske književnosti, pozorišne umjetnosti i kulture, određena razdoblja iz istorije pozorišta i drame i upoznaju javnost s određenim pozorišnim pojavama, problemima ili postignućima.

Posebno mjesto, po karakteru i značaju, ima Izložba pozorišnog plakata i grafičkog oblikovanja. Ova izložba je jedinstvena manifestacija ove vrste, koja svake treće godine prikazuje grafičko stvaralaštvo u oblasti pozorišnog plakata, programa i drugog grafičkog materijala koji čini vizuelni identitet pozorišne predstave ili pozorišta. Za najbolja ostvarenja u ovoj oblasti, Sterijino pozorje dodjeljuje nagrade.

Međunarodna saradnja. Pored standardnih oblika međunarodne saradnje koja se ogleda kroz različite oblike institucionalnih i vaninstitucionalnih veza i odnosa i koordinacije između naše i svjetske pozorišne javnosti, Pozorje u okviru ove djelatnosti ima i posebne programe:

Međunarodni trijenale „Pozorište u fotografskoj umetnosti“ prikazuje stvaralačka dostignuća fotografa-umjetnika inspirisanih pozorištem i pozorišnim činom;
Međunarodni trijenale pozorišne scenografije i kostima prikazuje ostvarenja najznačajnijih domaćih i svetskih scenografa i kostimografa i omogućuje reprezentativni uvid u svjetske tokove u ovoj oblasti stvaralaštva;
Međunarodni trijenale pozorišne knjige i periodike jedinstvena je manifestacija ove vrste u svijetu i zadatak joj je da prikupi i prikaže pozorišnu knjigu i periodiku iz celog svijeta i omogući uvid u svjetsku produkciju pozorišne literature.
Međunarodni simpozijum pozorišnih kritičara i teatrologa stalna je institucija u okviru međunarodne saradnje Sterijinog pozorja (pod visokim patronatom Međunarodne asocijacije pozorišnih kritičara), čiji je osnovni zadatak da razmatra iskustva i saznanja svjetske pozorišne teorije i prakse.

Svoju djelatnost Sterijino pozorje obavlja preko nekoliko programskih cjelina:

Izdavačka djelatnost
Međunarodna saradnja
Centar za pozorišnu dokumentaciju

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *