Đorđe Andrejević Kun – Biografija

Đorđe Andrejević Kun (Vroclav Poljska 31. mart 1904Beograd 17. januar 1964), srpski slikar i grafičar, učesnik španskog građanskog rata i Narodnooslobodilačke borbe i član Srpske akademije nauka i umjetnosti.

Biografija

Rođen je u 31. marta 1904. godine u mjestu Vroclav u Poljskoj (tada Njemačko carstvo) u porodici Veljka Andrejevića Kuna i žene mu Gertrude kao četvrto od ukupno petoro djece koje su imali Veljko i Getruda. Otac Veljko je bio grafički majstor i prije nego što je došao u Njemačku, a tu je izučio i graverski zanat. Postao je graver u jednom od najboljih grafičkih preduzeća u Nemačkoj i tako uspijeva da spoji zanat i veliku naklonost prema umjetnosti. Ispostavilo se da je i jedno i drugo prenio na svoga sina Đorđa. Umjetničku crtu u malom Đorđu prvi je otkrio njegov berlinski učitelj, gospodin Štrajh. Đorđe je sa porodicom došao u Beograd 1914, gdje je završio je štamparski zanat 1920., a zatim učio slikarstvo na Umjetničkoj školi u Beogradu (19201925).

Zahvaljujući dobrotvoru beogradskom trgovcu Iliji Rankiću, Đorđe Andrejević Kun dobija od njega stipendiju za slikarsko usavršavanje u Italiji. Boravio je u Veneciji, tamo je učio, slikao, obilazio muzeje i galerije – a zatim isto to u Firenci, Milanu i Rimu. U Italiji je proveo dvije godine pred platnima velikih majstora renesanse i baroka Mikelanđela, Ticijana, Veronezea, Tintoreta. Nakon Italije Đorđe je nastavio studije u Parizu gdje je proučavao savremene umjetnike Sezana, Modiljanija i bugarskog slikara Paskina, ali je i – našao sebe tj. svoj stil. U Parizu je tada prodao svoje prve slike koje se i danas čuvaju u privatnim zbirkama.

Prvu samostalni izložbu Kun je imao krajem februara 1931. godine, na njoj su preovladavale dvije njegove glavne teme: mrtva priroda i autoportret. Te iste godine mladi Kun (imao je 27 godina) na anonimnom konkursu za grb grada Beograda, na kome je učestvovalo 56 umjetnika iz Jugoslavije, dobija prvu nagradu. Taj grb je i danas zvanični grb Beograda. Prelom u Kunovom stvaralaštvu nastaje 1934. godine kad je održan svjetski kongres pisaca u Moskvi na kome je izrečen pojam „socijalistički realizam”. Tim pojmom je označeno da tema umjetničkog djela treba da budu svakodnevica radnika kako bi im umjetnost pomogla u borbi protiv klasnog neprijatelja. S obzirom da je Kun po političkoj orijentaciji bio ljevičar, vratio se grafici kao najpogodnijem umjetničkom mediju za ostvarenje tih zahtjeva. Kako sve to izgleda u životu, vidjelo se već iste te godine, na Prvoj grafičkoj izložbi pokrenutoj s namjerom da javnost sazna mogućnosti grafičke vještine. U tom periodu sa tematikom iz radničkog života izdaje mapu grafika pod nazivom “Krvavo zlato”. Iz Španije, kuda je otišao da se s tamošnjim patriotama bori protiv fašizma (u Internacionalnim brigadama), donio je mapu grafika „Za slobodu”.

U Drugom svjetskom ratu bio je od početka do kraja. Posle oslobođenja objavio je mapu crteža „Partizani”. Poznat je po monumentalnim realističnim kompozicijama i grafičkim mapama u kojima je prikazao zločine okupatora u vrijeme Drugog svjetskog rata i motive iz obnove i izgradnje zemlje. Tvorac je idejnih rješenja za ordenje i grb nove jugoslovenske države formirane 1943. godine na Drugom zasijedanju AVNOJ-a u Jajcu. Profesor Akademije likovnih umetnosti u Beogradu i rektor Umetničke akademije.

Ilustrovao je i opremio brojna književna djela: (Žena u košulji, Kolona, Crvene ribe, Riba na belom…) Na njegov rad uticali su Georg Gros i Frans Maserel.

Umro je 17. januara 1964. godine u Beogradu.

Priznanja

U toku života i rada Đorđe Andrejević Kun je dobio mnoga priznanja najznačajnija su:

Nagrade
  • 1931. Prva nagrada za grb Beograda,
  • 1947. Prva nagrada za grafiku Komiteta za kulturu i umjetnost vlade FNRJ,
  • 1949. Prva nagrada za slikarstvo Predsjedništva vlade FNRJ,
Odlikovanja
  • Partizanska spomenica,
  • Orden zasluga za narod prvog reda,
  • Orden za hrabrost.
  • Orden rada prvog reda

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *