Karl Malden – Biografija

Karl Malden (engl. Karl Malden), pravo ime Mladen Sekulović (Čikago, 22. mart 1912 — Los Anđeles, 1. jul 2009), američki glumac srpsko-češkog porijekla. Otac mu je bio Srbin, a majka Čehinja. Iako rođen u Čikagu, odrastao je u obližnjem gradu Geriju, u Indijani. U životu je snimio 65 filmova, a neki od najpoznatijih su: „Tramvaj zvani želja“, „Na dokovima Njujorka“ i „Paton“. U Beogradu je glumio u filmu „Suton“. Značajna je i njegova uloga u TV seriji iz 1970ih, „Ulice San Franciska“.

Djetinjstvo i mladost

Maldenov otac, Petar Sekulović, napustio je rodno Podosoje kod Bileće i „trbuhom za kruhom“ došao u Čikago. Tu je rođen Mladen, kao najstariji od trojice braće. Njegova majka je bila Mini Sekulović, Čehinja, zaposlena u tekstilnoj industriji. U Holivudu je bio vrlo cijenjen; trač rubrike o Karlu Maldenu je uvijek bilo teško ili nemoguće sresti.

Od malih nogu je govorio srpski. Rado je pričao o svojoj prošlosti i porijeklu. Spominjao je kako mu je otac radio težak posao u čeličani u Geriju, kao i on kasnije. Njegov otac je osnovao najstarije srpsko pjevačko društvo u Americi, zvano „Sokol Grupa-Branko Radičević“. Tako se mladi Malden još u porodici upoznao sa srpskom kulturom i običajima.

Karijera

Malden, tada još uvijek Mladen Sekulović, napustio je Geri i rad u čeličani 1934. godine, radi pohađanja „Gudmenove škole“ u okviru „Gudmen teatra“ u Čikagu. Tada je promijenio ime u Karl Malden, na nagovor pozorišta. Nije imao dovoljno novca za školovanje, ali je ubrzo dobio stipendiju. Nastupao je u pozorištu 3 godine, a onda je ostao bez posla i novca, pa se vratio kući.

Otputovao je u Njujork 1937. i glumio u „Brodvej teatru“. Bio je kratko angažovan na radiju i dobio nezapaženu ulogu u svom prvom filmu They Knew What They Wanted. Nakon toga se pridružio „Grup teatru“, gdje je upoznao reditelja Elija Kazana, u čijim je filmovima kasnije stekao popularnost.

Učestvovao je u Drugom svjetskom ratu i za to vrijeme dobio malu ulogu u predstavi i filmu američke vojske Winged Victory. Po završetku rata, dobio je još jednu malu ulogu u predstavi Truckline Cafe, sa tada nepoznatim Marlonom Brandom.

Uspon u karijeri otpočeo je 1950. godine, ulogama u filmovima The Gunfighter i Pakao Montezume (Halls of Montezuma). U prvom filmu se pojavljuje u ulozi Meka (vlasnika bara), a u drugom u ulozi doktora Džonsa.

Najveći uspjeh je postigao glumeći u filmovima režisera Elije Kazana. U filmu Tramvaj zvani želja (A Streetcar Named Desire) iz 1951. godine, glumi Miča (Harold Mičel), najboljeg prijatelja Stenlija Kovalskog (Marlon Brando), koji upada u romansu sa Blanš Diboa (Vivijen Li). Taj film mu je donio Oskara za najbolju sporednu mušku ulogu.

Bio je takođe nominovan za Oskara za najbolju sporednu ulogu u filmu Na dokovima Njujorka (On the Waterfront) iz 1954. godine. Tu je glumio katoličkog sveštenika Berija, koji utiče na Terija Maloja (Marlon Brando) da svjedoči protiv mafije. Ova dva filma sa njegovim nominacijama za Oskara, režirao je Elija Kazan, sa Marlonom Brandom u glavnoj ulozi.

Baby Doll (1956) je zadnji film Elije Kazana u kojem je Karl Malden glumio. To je bila uloga Arčija, čovjeka željnog moći i oženjenog tinejdžerkom koja mu zadaje probleme.

Naredni filmovi koje je snimio, bili su između ostalih: Fear Strikes Out (1957), Pollyanna (1960), Jednooki Džek (One-Eyed Jacks 1961.), Birdman of Alcatraz (1962), Gypsy (1962), How the West Was Won (1962), The Cincinnati Kid (1965).

U filmu Paton iz 1970. glumi generala američke vojske, Omara Bredlija.

Veliku popularnost mu je donijela TV serija Ulice San Franciska, koja se prikazivala od 1972. do 1977. godine. Glumio je policajca veterana, poručnika Majka Stouna. Majkl Daglas, koji se probio na glumačkoj sceni u ovoj seriji, glumio je njegovog mlađeg partnera Stiva Kelera.

Karl Malden je ostavio traga i u jugoslovenskoj kinematografiji, glumeći u filmu Suton, Gorana Paskaljevića, iz 1982. godine. To je bila uloga srpskog imigranta u SAD, Marka Sekulovića, a film je snimljen na engleskom jeziku. Glumio je i u italijanskom filmu Mačka sa devet repova (Il gatto a nove code 1971), slijepog čovjeka (Franko Arno) koji razrješava ubistvo.

Snimao je filmove sve do 1993. godine, kada se povukao. Posle toga se pojavio kao glumac još samo jednom, u 14. epizodi serije „Zapadno krilo“ 2000. godine, glumeći katoličkog sveštenika (Tomas Kavano).

Bio je reditelj samo jednog filma — Time Limit (1957) — vezanog za Korejski rat, a režirao je i djelimično The Hanging Tree (1959), zbog bolesti pravog reditelja (Delmer Dejvis).

Nagradu za životno djelo Američkog glumačkog udruženja uručio mu je Majkl Daglas 11. novembra 2004. godine.

Privatni život

Karl Malden se oženio Monom Grinberg 1938. godine. Upoznao ju je za vrijeme angažmana u „Gudmenovom teatru“. Sa njom je bio u braku preko 70 godina i dobio dvije kćerke, Monu i Karlu. U Kaliforniju je stigao 1960. godine. Živio je u blizini Santa Barbare. U glumačkoj industriji je bio 61 godinu, a 1993. se penzionisao. Pet godina je bio predsjednik Filmske akademije u Los Anđelesu, a osnovao je i umjetničku biblioteku u Beverli Hilsu, koja je najveća u Americi.

Napisao je knjigu When do i start 1997. godine, uz pomoć svoje kćerke Karle.

Karl Malden je umro 1. jula 2009. u Los Anđelesu u 97. godini života. Dugovječnost je naslijedio od svoje majke (umrla u 102. godini), a iza sebe je ostavio ženu Monu, dvije kćerke, 3 unuka i 4 praunuka.

Zanimljivosti

U filmovima je koristio svaku priliku da spomene prezime Sekulović. Tako u filmu Paton, u ulozi generala Omara Bredlija kaže jednom vojniku: Dodaj mi taj šljem Sekuloviću! U filmu Dead Ringer, kao policijski detektiv kaže drugom detektivu: Daj mi moju kapu Sekuloviću! Takođe, u njegovom filmu Fear Strikes Out, pojavljuje se bejzbolski skaut Sekulović. Kao zatvorski čuvar u filmu Birdman of Alcatraz, čita listu zatvorenika, među kojima se nalazi i jedan Sekulović. Najpoznatiji primjer toga je u TV seriji Ulice San Franciska, u ulozi policijskog poručnika Majka Stouna, kada zaposli pomoćnika Sekulovića. U jugoslovenskom filmu Suton je glumio Marka Sekulovića.

Omiljeni glumci Karla Maldena iz prošlosti su bili Pol Mjuni i Edvard G. Robinson, a u šali je govorio da mu je pored njih omiljen i Karl Malden.

Filmografija

2000 The West Wing (TV Serija)
Father Thomas Cavanaugh

Take This Sabbath Day (2000) … Father Thomas Cavanaugh

 1998 The Lionhearts (TV Serija)

Brown Dog Day (1998) … (glas)
 1995 Biography (Dokumentarna TV Serija)
P.T. Barnum

P.T. Barnum: America's Greatest Showman (1995) … P.T. Barnum (glas)
 1992 Back to the Streets of San Francisco (TV Film)
Mike Stone
 1991 Absolute Strangers (TV Film)
Fred Zusselman
 1990 Call Me Anna (TV Film)
Doctor Harold Arlen
 1989 The Hijacking of the Achille Lauro (TV Film)
Leon Klinghoffer
 1988 My Father, My Son (TV Film)
Elmo Zumwalt Jr.
 1987 Nuts
Arthur Kirk
 1986 Billy Galvin
Jack Galvin
 1985 Alice in Wonderland (TV Film)
The Walrus
 1984 Fatal Vision (TV Mini-Serija)
Freddy Kassab

Epizoda #1.2 (1984) … Freddy Kassab
Epizoda #1.1 (1984) … Freddy Kassab
 1984 With Intent to Kill (TV Film)
Thomas E. Nolan
 1983 The Sting II
Gus Macalinski
 1982 Twilight Time
Marko Sekulovic
 1981 Miracle on Ice (TV Film)
Herb Brooks
 1981 Word of Honor (TV Film)
Mike McNeill
 1980 Skag (TV Serija)
Pete ‘Skag’ Skagska

What Passes for Love in East Pittsburgh (1980) … Pete ‘Skag’ Skagska
 1979 Meteor
Harry Sherwood
 1979 Beyond the Poseidon Adventure
Wilbur Hubbard
 1977 Captains Courageous (TV Film)
Disko Troop
 1972-1977 The Streets of San Francisco (TV Serija)
Detective Lt. Mike Stone
 1972 Un verano para matar
Captain John Kiley
 1971 Wild Rovers
Walter Buckman
 1971 Il gatto a nove code
Franco Arnò
 1970 Patton
General Omar N. Bradley
 1968 Hot Millions
Carlton J. Klemper
 1968 Blue
Doc Morton
 1967 Billion Dollar Brain
Leo Newbigen
 1967 Hotel
Keycase Milne
 1966 Murderers’ Row
Julian Wall
 1966 Nevada Smith
Tom Fitch
 1965 The Cincinnati Kid
Shooter
 1964 Cheyenne Autumn
Capt. Wessels
 1964 Dead Ringer
Sgt. Jim Hobbson
 1963 Come Fly with Me
Walter Lucas
 1962 Gypsy
Herbie Sommers
 1962 How the West Was Won
Zebulon Prescott
 1962 Birdman of Alcatraz
Harvey Shoemaker
 1962 All Fall Down
Ralph Willart
 1961 Parrish
Judd Raike
 1961 One-Eyed Jacks
Sheriff Dad Longworth
 1961 The Great Impostor
Father Devlin
 1960 Pollyanna
Reverend Paul Ford
 1959 The Hanging Tree
Frenchy Plante
 1957 Bombers B-52
MSgt. Chuck V. Brennan
 1957 Time Limit
Prisoner (nepotpisan)
 1957 Fear Strikes Out
John Piersall
 1956 Baby Doll
Archie Lee Meighan
 1954 On the Waterfront
Father Barry
 1954 Phantom of the Rue Morgue
Dr. Marais
 1953 Take the High Ground!
Sgt. Laverne Holt
 1953 I Confess
Inspector Larrue
 1952 Ruby Gentry
Jim Gentry
 1952 Operation Secret
Maj. Latrec
 1952 Diplomatic Courier
Sgt. Ernie Guelvada
 1952 The Sellout
Capt. Buck Maxwell

 1952 Celanese Theatre (TV Serija)

 1951 A Streetcar Named Desire
Harold ‘Mitch’ Mitchell
 1951 Halls of Montezuma
Doc

 1950 Armstrong Circle Theatre (TV Serija)

 1950 Where the Sidewalk Ends
Lt. Thomas
 1950 The Gunfighter
Mac
 1949 The Ford Theatre Hour (TV Serija)
Friedrich Bhaer

Little Women (1949) … Friedrich Bhaer
 1947 Kiss of Death
Sgt. William Cullen
 1947 Boomerang!
Det. Lt. White (nepotpisan)
 1946 13 Rue Madeleine
Jump Master (nepotpisan)
 1944 Winged Victory
Adams (kao Cpl. Karl Malden)

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *