Marš na Drinu – Priča o filmu

Marš na Drinu, srpski i jugoslovenski ratni film snimljen 1964. godine u režiji Živorada Žike Mitrovića, koji se smatra najpoznatijim ostvarenjem na temu Prvog svjetskog rata snimljenom u bivšoj Jugoslaviji.

Radnja filma prikazuje Cersku bitku, koja se odigrala na samom početku rata. Protagonisti su pripadnici artiljerijske baterije Kombinovane divizije srpske vojske, koju čine različiti slojevi srpskog društva na početku 20. vijeka. Kao jedan od predložaka za scenario je korišćena i pripovjetka „Proboj“ Radoja Jankovića (1879-1943) iz 1926. godine.

Film, koji je veliki dijelom snimljen na 50. godišnjicu bitke, napravljen je velikim dijelom i uz pomoć preživjelih učesnika. Autori su insistirali na realizmu, a što se posebno moglo vidjeti i kroz crni humor i vulgarne riječi koje koriste protagonisti. To je na kraju kulminiralo završnom scenom u kojoj major Kursula (čiji lik tumači Ljuba Tadić) izgovara eksplicitnu psovku koja se dotada nije mogla zamisliti u jugoslovenskoj (ili uopšte svjetskoj) kinematografiji. Tadić je, prema kasnijem svjedočenju, scenu snimio “iz šale”, da bi je, kasnije, na njegovo veliko iznenađenje Mitrović stavio u film. Na još veće iznenađenje Tadić je za svoj nastup dobio Zlatnu arenu za najboljeg glumca.

Radnja

Film počinje objavljivanjem opšte mobilizacije u Srbiji. Artiljerijski stariji vodnik Veca, koji potiče iz bogate bankarske porodice, raspoređen je u artiljerijskoj bateriji. U prošlom ratu, bio je član jedne komisije, koja je nabavljala topove. Njegova porodica i sada želi da ga postavi u tu komisiju, ali on želi da se priključi bateriji, i krene u rat.

Artiljerijska baterija se spremila za pokret (u kojoj je raspoređen Veca). Nalaze se u Aranđelovcu, dok njihovi komandanti imaju sastanak. Na sastanku, pješadijski major Kursula, iznosi svoje mišljenje o tome, da će glavni napad Austrougarska na Srbiju izvršiti preko rijeke Drine, a ne preko rijeke Save, kako je bilo očekivano.

  • 10. avgust 1914. artiljerijska baterija zatiče se u Aranđelovcu, gdje očekuje naređenja svojih zapovjednika, koji se nalaze na sastanku.
  • 14. avgust 1914. artiljerijska baterija ulazi u Lazarevac, gdje kratko boravi, i kreće dalje. U nastavku istog dana, divizija se prikuplja u mjestu Ub, gdje očekuje dalja naređenja. Vrhovna komanda srpske vojske odbacuje ideju da će glavni napad Austrougarska izvesti preko rijeke Save, i zato diviziju upućuje prema zapadu (na Drinu).
  • 15. avgusta 1914. baterija je već u podnožju Cera.
  • 16. avgust 1914. kombinovana divizija otpočinje borbu. Neprijatelji ih napadaju iznenada, što ih je primoralo na povlačenje sa položaja. U povlačenju, jedan top se zaglavio u blatu, a stariji vodnik Veca naređuje da se top ostavi na Ceru, da bi vojnici spasili živote. Jedan narednik iz baterije, brzo razmontira top, tako da ako padne u ruke neprijatelju, ne može biti korišćen u borbi. Po povlačenju, major Kursula odlazi u selo Tekeriš, gdje boravi vrhovna komanda srpske vojske, a Kursula podnosi izvještaj komandantu generalu Stepi Stepanoviću. Po podne, vojska opet kreće u protiv-napad, i uspijeva da odbije neprijatelja, i goni ga sve do Drine.

Uloge

Glumac Uloga
Aleksandar Gavrić kapetan Kosta Kole Hadživuković
Ljuba Tadić major Kursula – Badža
Nikola Jovanović poručnik Veselin Veca Hadživuković
Vladimir Popović potporučnik Miloje
Husein Čokić narednik
Dragomir Bojanić Gidra kaplar Janićije
Zoran Radmilović kockar Bogi Petrović
Branislav Ciga Jerinić Aleksa
Branko Pleša pukovnik Zdravko Lukić
Ljubiša Jovanović đeneral Stepa Stepanović
Petre Prličko kuvar Trajko
Božidar Drnić Trifun Hadživuković
Strahinja Petrović teča Laza
Ružica Sokić žena na prozoru
Predrag Tasovac Novotni, austrijski oficir
Predrag Milinković bolničar
Ljubica Golubović Kostina žena
Rastko Tadić seljak na kolima
Božidar Pavićević Longa
Pavle Bogatinčević
Bogdan Mihailović
Miomir Radević Pigi mladoženja
Milorad Miša Volić
Dragomir Stanojević

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *