Marsel Marso – Biografija

Marsel Marso, rođen kao Marsel Mengel, (Strazbur, 22. mart 1923 – Kahor, Lot 22. septembar 2007), francuski glumac i pantomimičar najviše poznat po njegovoj ulozi BIP klovn. Pantomimu je doživljavao kao umjetnost tišine i nastupao je profesionalno širom svijeta preko 60 godina. Kao mladić, živio je u bjekstvu i radio sa francuskim otporom toko većeg dijela Drugog svjetskog rata, nastupajući prvi put pred 3000 vojnika nakon oslobođenja Pariza u avgustu 1944. godine. Vodeći se ratnim stanjem, studirao je dramske umjetnosti i pantomimu u Parizu.

1959. godine osnovao je sopstvenu školu pantomime u Parizu i naknadno osnovao Marso Fondaciju da bi promovisao umjetnost u SAD-u. Među raznim nagradama i priznanjima, imenovan je za Velikog oficira Legije časti (1998. godine) i dobio je Nacionalni Orden za zasluge u Francuskoj (1998. godine). Dobio je Emi nagradu za svoj rad na televiziji, izabran je za člana Akademije likovnih umjetnosti u Berlinu i proglašen je Nacionalnim blagom u Japanu. Bio je prijatelj sa Majkl Džeksonom skoro dvadeset godina i Džekson je rekao da je koristio neke od Marselovih tehnika u svojim plesnim koracima.

Rani život

Marsel Mengel rođen je u Strazburu, u Francuskoj, u jevrejskoj porodici. Njegovi roditelji bili su En Berzberg i Čarls Mengel, košer mesar. Kada je Marsel imao četiri godine, porodica se preselila u Lil, ali su se kasnije vratili u Strazbur. Kada je Francuska ušla u Drugi svjetski rat, Marsel je pobjegao sa svojom porodicom u Limož. 1944. godine Marselov otac je zarobljen i deportovan u ozloglašeni koncentracioni logor Aušvic, gdje je ubijen. Marselova majka je preživjela.

Marsel i njegov mlađi brat Alen, promijenili su prezime Marso tokom njemačke okupacije Francuske. Naziv je izabran kao referenca na Fransoa Severin Marso Desgravier, generala francuske revolucije. Dva brata su se pridružila francuskom Pokretu otpora u Limožu, sačuvali su veliki broj djece od koncentracionih logora i nakon oslobođenja Pariza pridružili su se francuskoj vojsci. Zahvaljujući Marselovom odličnom baratanju engleskog, francuskog i njemačkog jezika, radio je kao oficir za vezu sa vojskom generala Džordža Patona.

Kada je imao pet godina majka ga je odvela da gleda film Čarlija Čaplina, koji ga je oduševio i podstakao da postane pantomimičar. Prvi put je koristio pantomimu kada je Francuska bila napadnuta da bi jevrejska djeca bila tiha dok im je pomagao da pobjegnu u Švajcarsku.

Nakon završetka rata 1945. godine upisuje se kao učenik škole primijenjenih umjetnosti Čarls Dalin u pozorištu Sara Bernar u Parizu, gdje su mu nastavnici bili Džošua Smit i Etien Dekro, koji je takođe učio i Žan Lui Baro-a.

Karijera

Marso se priključio kompaniji Žan Lui Baro-a, i brzo je postao glumac sa ulogom Baptiste u Arlekinu u pantomimi, (koju je Baro igrao u Djeci iz raja). Marseov performans mu je donio takvu slavu da je bio ohrabren da predstavi svoju prvu mimodramu Praksitel i zlatna ribica u pozorištu Bernar iste godine. Ugled mu je bio široko priznat i Marsoova karijera pantomimičara je bila čvrsto uspostavljena.

1947. Marso je stvorio klovna Bipa i prvi put ga igrao u pozorištu Poš u Parizu. Pri izvođenju nosio je prugasti džemper i iskrzani svileni operski šešir. Odjevna kombinacija je predstavljala životnu nestabilnost i Bip je postao njegov alter ego, baš kao što je Mala skitnica postao Čarli Čaplinov. Bipove avanture sa svima počev od leptira do lavova, od brodova do vozova, od plesnih dvorana do restorana, bile su neprestane. Marso je tokom televizijskog intervjua sa Todom Farlijem odao poštovanje tehnikama pantomime Čarlija Čaplina koje je koristio u svojim filmovima, ističući da se činilo da je on jedini glumac nijemog filma koji koristi mimiku.

Njegove tihe vežbe pantomime uključujući ”Kavez”, Šetnja suprotno od vjetra, Tvorac maski i U parku su postale klasici koji su ekranizovani. Marso je pokušao da objasni neka od svojih unutrašnjih osećanja dok je stvarao pantomimu, nazvavši je umjetnost tišine.

Umjetnost tišine govori sa dušom, kao muzika, stvarajući tragediju ili komediju uključujući tebe i tvoj život … stvarajući karakter i prostor, praveći šou na sceni – pokazujući naše živote, naše snove, naša očekivanja.

1949. godine nakon što je primio Debiro nagradu (osnovanu kao spomen na majstora patomime Žan Gaspar Debiro-a) za njegovu drugu mimodramu, Smrt prije Zore, Marso je osnovao Kompaniju pantomime Marsel Marso, jedinu kompaniju pantomime na svijetu u to vrijeme. Vodeći ansambl koji je igrao u pozorištima u Parizu kao što su Pozorište na Jelisejskim poljima, Renesansno pozorište, Pozorište Bernar, kao i u drugim igraonicama širom svijeta. Od 1959. do 1960. godine, retrospektiva njegovih mimodrama uključujući Kaput od Gogolja, kandidovao se za cijelu godinu u Ambigu pozorištu u Parizu. Producirao je 15 mimodrama uključujući i Pjero od Monmartra, Tri perike, Zalagaonica, 14. jul, Vuk od Cu Ku Mi, Pariz plače – Pariz se smije i Don Žuan (adaptacija od španskog pisca Tirso de Moline).

Svjetsko priznanje

Marso je nastupao širom svijeta želeći da proširi umjetnost tišine. Prvi put obilazi SAD 1955. i 1956. godine. Nakon zvaničnog otvaranja Feniks pozorišta u Njujorku gdje je dobio izvanredne kritike, prešao je u veće pozorište Barimur kako bi se približio publici. Prva turneja po Americi završila se sa rekordnim prisustvom mase koja je stajala u prostorijama u San Francisku, Čikagu, Vošingtonu, Filadelfiji, Los Anđelesu i drugim većim gradovima.

Njegove bogate transkontinentalne ture uključivale su Južnu Ameriku, Afriku, Australiju, Kinu, Japan, Jugoistočnu Aziju, Rusiju i Evropu. Njegova poslednja svjetska turneja obuhvatila je SAD 2004. Evropu 2005. godine i Australiju 2006. godine. Marselova umjetnost je postala poznata milionima zbog mnogih televizijskih gostovanja. Njegovo prvo pojavljivanje na televiziji kao zvijezde izvođača bilo je sa Mek Libmanom, Majkl Daglasom i Dinom Šor a imao je i samostalni šou nazvaši ga Upoznajte Marsela Marsoa.

Održao je sa Red Skeltonom tri koncerta pantomime. Marso je takođe pokazao svoju svestranost u filmovima kao što su: Barbarela (1968), Prvi razred (1970), u kojem je igrao 17 uloga; Šenks (1974), gdje je kombinovao tihu umjetnost igrajući gluvog i nijemog lutkara i igrao je samog sebe u filmu Mela Bruks – Tihi film (1976) gdje je namjerno i ironično bio jedini lik koji je imao zvučni govorni dio izgovorivši jednu jedinu riječ – Ne! Njegovo poslednje pojavljivanje na filmu odnosilo se na male uloge u Klaus Kinskijevom Paganini-ju (1989) i Jozefovom poklonu (1998). Takođe je imao ulogu u niskobudžetnom filmu grubo baziranom na njegovoj životnoj priči nazvanom Oboj u bijelo. Film nikad nije dovršen jer je drugi glumac u filmu, njegov prijatelj iz škole, umro na polovini snimanja filma.

Kao autor, Marso je objavio dvije knjige za djecu: Marsel Marso alfabet i Marsel Marso knjiga za računanje, Knjigu umjetnosti je napisao 1966. Priču o Bipu je napisao i ilustrovao Marso, a objavio Harper i Red. 1982. godine objavljuje Treće oko, njegovu kolekciju od deset originalnih litografija, koja je objavljena u Parizu sa Marselovim pratećim tekstom. Belfond Pariza je objavio Pimporelo 1987. godine. 2001. godine nova knjiga sa slikama za djecu nazvana je Bip u knjizi a objavljena je od strane Stjuarta, Taborija i Čanga i prodavala se u knjižarama u Americi, Francuskoj i Australiji. 1969. godine Marsel Marso je otvorio prvu Međunarodnu školu za pantomimu u pozorištu Muzike u Parizu. Škola je bila otvorena dvije godine, a mačevanje, akrobatske vještine, balet je predavalo pet profesora pantomime. 1978. godine Marso je osnovao Međunarodnu školu mimodrame u Parizu.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *