10.05.1933 – Nacisti spalili 25.000 knjiga zbog njihovog ‘nenjemačkog duha”

Nacističko spaljivanje knjiga bila je kampanja vođena od strane Njemačke studentske unije (koja je postojala u razdoblju od 1919. do 1945. godine) kojoj je bio cilj spaljivanje svih knjiga i drugih tiskovina koje su bile oprečne nacističkim uvjerenjima i političkim stavovima. Uništavane su knjige, časopisi i svi ostali štampani materijali čiji su autori bili Jevreji, pacifisti, vjerske osobe, klasični liberali, anarhisti, socijalisti i komunisti te knjige autora koji su na bilo kakav način bili povezani s judaizmom, odnosno pacifističkim, liberalnim, anarhističkim ili komunističkim uvjerenjima i stavovima.

Među prvim knjigama uništena su djela Karla Marxa, a kroz cijelu kampanju uništena su djela poznatih autora poput Bertolta Brechta, Alberta Einsteina, Freuda, Remarquea i drugih.

Uništavanje intelektualnih radova Jevreja bio je jedan od prvih koraka prema njihovom društvenom marginalizovanju, odnosno neprijateljskom klasifikovanju. Jedno od djela koje je spaljeno bilo je djelo jevrejskog pjesnika, esejiste i novinara Henricha Heinea koji je 1822. godine napisao sljedeći citat: ondje gdje pale knjige, s vremenom će paliti i ljude.

Mnogi istoričari odgovornost za ovaj događaj tražili su u tadašnjem ministru propagande Goebbelsu, ali istraživanjima i rekonstrukcijama tadašnjih događaja došlo se do zaključka da je Goebbels sudjelovao i pomagao studentskoj uniji tek u kasnijim stadijima organizacije i samog spaljivanja knjiga.

Kampanja

6. aprila 1933, glavni ured za štampu i propagandu Njemačke studentske organizacije proglasio je nacionalnu „akciju protiv nenjemačkog duha“, čiji je vrhunac bilo „čišćenje“ književnosti vatrom. Studentska organizacija je pripremila dvanaest teza, koje su bile asocijacija na 95 teza Martina Lutera, kao i na spaljivanje „nenjemačkih“ knjiga tokom Festivala u Vartburgu na 300. godišnjicu objavljivanja Luterovih teza. Ove teze su pozivale na „čisti“ nacionalni jezik i kulturu. U tezama se takođe napadao „jevrejski intelektualizam“, navodila potreba za „pročišćenjem“ njemačkog jezika i književnosti, te zahtijevalo da univerziteti budu centri njemačkog nacionalizma. Studenti su opisivali „akciju“ kao afirmaciju tradicionalnih njemačkih vrijednosti i kao odgovor na svjetsku jevrejsku „klevetničku kampanju“ protiv Njemačke.

Kampanja je dostigla vrhunac 10. maja 1933, kada su studenti spalili više od 25.000 tomova „nenjemačkih“ knjiga. Prethodno su 6. maja članovi studentske organizacije provalili u nekoliko biblioteka kao i u zgradu Instituta za seksologiju, koji je vodio Magnus Hirchfeld. Sve knjige iz biblioteke instituta su zaplijenjene a četiri dana kasnije i uništene.

U noći 10. maja, u većini univerzitetskih gradova, nacionalistički studenti su marširali sa bakljama protiv „nenjemačkog duha“, pozivajući visoke nacističke zvaničnike, profesore, rektore i studentske vođe da se obrate učesnicima. Na mjestima na kojima su se okupili, studenti su bacali neželjene knjige u vatru, a sve je praćeno radosnim ceremonijama, muzikom i igrom. U Berlinu se na trgu „Opernplatz“ okupilo oko 40.000 ljudi. Njima se obratio Joseph Goebbels, koji je održao svoj „čuveni“ govor „Ne moralnoj dekadenciji i iskvarenosti“:
„ Era ekstremnog jevrejskog intelektualizma je sada pri kraju. Prodor njemačke revolucije je ponovo očistio prepreke na njemačkom putu… Budući njemački čovjek neće biti samo čovjek knjige, već i čovjek karaktera. U tom pravcu želimo da vas obrazujemo. Kao mladi ljudi, da već imate hrabrosti da se suočite sa nemilosrdnim bljeskom, ​​da prevaziđete strah od smrti, i da povratite poštovanje za smrt – to je zadatak ove mlade generacije. Vi ispravno radite što u ovom ponoćnom času predajete plamenu zli duh prošlosti. Ovo je jako, veliko i simbolično djelo – djelo koje treba da poruči svijetu sljedeće: ovdje intelektualni temelj novembarske republike tone u zemlju, ali će se iz ovih ostataka trijumfalno uzdići feniks novog duha. ”

Nisu sve knjige spaljene 10. maja, kako je Njemačka studentska organizacija planirala. Neke ceremonije spaljivanja su odložene za nekoliko dana zbog kiše, dok su neke održane na dan ljetnje dugodnevnice.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *