Enya – Biografija

Enya ili Enja (Eithne Ní Patricia Ní Bhraonáin) (Gaoth Dobhair, 17. maj 1961. g.) irska pop/new age pjevačica i glumica. U Velikoj Britaniji je sa svojih 5 top 10 singlova, do sada prodala preko 75 miliona albuma.

Biografija ukratko

Enya je studirala klasičnu muziku na koledžu. Kada je završila koledž producent Nicky Ryan je pitao da se pridruži njegovom porodičnom bendu. Nije dugo bila u tom bendu jer je smatrala da je to muzički graniči ali je 1982. godine postala poslovni partner zajedno sa Nicky Ryanom i Romom Ryan. Njen prvi zadatak je bio da napiše numeru za film Princ žaba (The Frog Prince by Sir David Puttnam). Zatim, da napiše numeru za BBC-jev dokumentarac “Kelti” (“The Celts”). Enya je tada potpisala ugovor sa Warner music, a potom i sa EMI Music Publishing. Prvi album ovog ugovora je bio “Watermark” sa hit singlom “Orinoco Flow”. Praćen albumima “Shepherd Moons”, “The Memory Of Trees”, “Paint The Sky With Stars”, “A Day Without Rain” u kojima su poznati singlovi “Only Time”, “Amarantine” i singlovi za veoma uspešan film “Lord Of The Rings; The Fellowship Of The Ring” su “Aniron” i “May It Be”. Enya, Nicky i Roma bili su nominovani za nagrade “The Golden Globe Award” i “The Academy Award” za pesmu “May It Be”, bili su nominovani i za mnoge druge nagrade a dosta njih su i osvojili uključujući i nagradu “The Ivor Novello For International Achievement”. Enya je prošle decenije doktorirala muziku.

Život i karijera
1961-1983: Muzičko vaspitanje i Clannad

Enya je rođena i odrasla u parohiji Gweedore u Irskoj. Ona je dio muzikalne porodice, i šesto je od devetoro djece. Njeni baka i djed su bili u bendu koji je svirao po cijeloj Irskoj, njen otac je neko vrijeme bio glavni muzičar benda Slieve Foy i njena majka je svirala u bendu plesača. U ranim godinama, Enya se pojavljivala u mnogim pantomimama na sceni u lokalnom pozorištu i pjevala je sa svojom braćom i sestrama u majčinom horu u katoličkoj crkvi Svete Marije. Pohađala je školu Loreto Community School u Milfordu i tada se preselila da bi išla na koledž, željela je da postane klasični pijanista, a osim muzike studirala je i slikanje.

Enya ima 4 brata i 4 sestre, od kojih je nekoliko formiralo bend An Clann As Dobhar 1968. godine. U sedamdesetim su bend preimenovali u Clannad. Osamdesetih, Enya je radila sa svojom braćom i sestrama u tom bendu. Enya je svirala klavijature i pjevala vokale za njihov album Crann Úll (1980), zvanično nije bila član benda do 1981 godine kada su snimili Fuaim, tada se pojavila na omotu albuma. Tokom te iste godine, Enya je bila i član benda Ragairne. 1982. godine producent i menadžer Nicky Ryan je napustio Clannad i Enya mu se pridružila i započela svoju solo karijeru. Enya je tada formirala svoj studio Aigle, što na Francuskom znači orao.

1984-1987: Početak karijere

Enya je snimila dva solo instrumentala: “An Ghaoth Ón Ghrian” (na Irskom “Solarni vjetar”) i “Miss Clare Remembers” koji su 1984 objavljeni u albumu “Touch Travel”. Tada je nazvala sebe Enya. 1984. godine komponovala je za film “The Frog Prince” (Princ žaba). 1986. godine komponovala je za BBC-jev dokumentarac “Kelti” (“The Celts”) i ta muzika je bila na njenom prvom solo albumu Enya (1987), ali je tada album prvukao vrlo malo pažnje. B-strana singla “Eclipse” je svirana u nazad i modelovana da bi se dobila Enjina pjesma “Deireadh An Tuath” (1987). Njenu pjesmu “Boadicea”, sa istog albuma, kasnije je obradio bend The Fugees i napravio singl “Ready Or Not” (1996), što je izazvalo probleme zato što nisu pitali Enju za dozvolu niti su pomenuli da je to njena pjesma.

1988-1991: Internacionalna popularnost, Watermark i Shepherd Moons

Odd 1988. godine Enjina karijera je krenula na bolje sa albumom “Watermark” u kome je poznata pjesma “Orinoco Flow” (ponekad pogrešno zvana i “Sail Away”). Pjesmu “Orinoco Flow” je nazvala po studiu Orinoco Studios (sada Miloco Studios), gde ju je i snimila. Pjesma “Orinoco Flow” je bila na vrhu svih top lista u Ujedinjenom Kraljevstvu, na 2. mjestu u Njemačkoj i prodala je preko 11 miliona primjeraka albuma “Watermark”.

Enya je rekla: “Uspjeh albuma “Watermark” me je iznenadio. O muzici nikad nisam razmišljala kao o nečemu reklamnom, uvijek je bila nešto vrlo privatno za mene.”

Tri godine kasnije snimila je novi hit album, “Shepherd Moons”, koji je prodat u preko 12 miliona primjeraka i Enji je donosi prvu Gremi nagradu. “Shepherd Moons” je najduže stajao na top listama čak 238 nedelja na listi Billboard 200. Pjesme “On Your Shore” i “Exile” (iz albuma “Watermark”) i “Epona” (iz albuma “Enya”) bile su u filmu L. A. Story (1991). Pjesma “Ebudae” je bila u filmu “Toys”, a pjesme “River”, “Watermark” i “Storms of Africa” u filmu Green Card. Pjesma “Book Of Days” je bila u filmu “Far and Away”, i bila je prevedena na engleski dok je prije bila na irskom u albumu “Shepherd Moons”(1993). 1993. godine pjesma “Marble Halls” sa albuma “Shepherd Moons” bila je u filmu The Age Of Innocence.

1992-1999: The Celts, The Memory of Trees i Paint The Sky With Stars

1992. godine snimljena je poboljšana verzija albuma “Enya” i nazvana je “The Celts” u kome se nalazila produžena i poboljšana verzija pesme “Portrait” kojoj je preimenovana u “Portrait (Out of the Blue)”.

Četiri godine posle albuma “Shepherd Moons” snimljen je album “The Memory of Trees” (1995), koji je takođe bio uspješan na Top 5 listama u Ujedinjenom Kraljevstvu i Njemačkoj, a Top 10 pjesme u S.A.D.-u su “Anywhere Is” i “On My Way Home”.

1997. njena hit kolekcija, Paint The Sky With Stars: The Best Of Enya, završava na Top 5 listama u Ujedinjenom Kraljevstvu i Nemačkoj. U njemu su bile dvije nove pesme: “Paint the Sky with Stars” i “Only If…”; “Only If…” je kasnije postao singl. (“Only If You Want To” je ranija verzija od “Only If…” i pojavila je na japanskom promo CD-u nazvanom The Best Of Enya i nema francuske riječi). Enji su ponudili da komponuje za film James-a Cameron-a Titanik (Titanic), ali je odbila. 1989. godine Enjine pesme “Oíche Chiúin”, irska verzija pjesme “Silent Night”, bila je izdata bar dva puta: na emisiji The Christmas EP (u kojoj se nalazi još nekoliko Enjinih pjesama koje nisu povezane sa praznicima) i 1997. godine u albumu za dobrotvorne svrhe A Very Special Christmas.

Enya je bila tema pjesme “Pumping Iron for Enya” grupe Atom and His Package u albumu izdatom 1999. god. Making Love.

2000-2004: A Day Without Rain

Posle petogodišnje pauze Enya je 2000. godine snimila novi album A Day Without Rain, sa 37 minuta novog materijala (34 minuta u S. A. D. verziji). To je najuspješniji Enjin album, osvojio je 2. mjesto na Billboard 200 Top listi. Prvi singl tog albuma, “Only Time”, je korišćen u filmu Sweet November i kasnije u 2000. godini je puštan na radiu u S. A. D. U maju 2001 NBC je počeo da koristi “Only Time” u reklami za seriju Prijatelji (Friends), što je pomoglo pjesmi da dospije na Top 40 radio listu.

Posle napada 11. septembra 2001 pesma “Only Time” je korišćena u mnogim radio i televizijskim programima. Enya je snimila novu verziju te pjesme, koja je 20 novembra 2001 postala pop mix, i sav novac zarađen na tom mixu dat je žrtvama napada. Pjesma “Only Time” je dospjela na 10. mjesto Top liste Hot 100 u Ujedinjenom Kraljevstvu. 12. mjesto na Top listi Pop Chart i 1. mjesto na top listama the Adult Contemporary i Hot Adult Contemporary. U Njemačkoj pjesma “Only Time” je dospjela na 1. mjesto, a nešto kasnije album “A Day Without Rain” je takođe zauzeo 1. mjesto. Enya je dobila nagradu Echo Award za najprodavaniji internacionalni singl u Njemačkoj 2001. godine i nominaciju za najprodavaniji album.

2001. godine Enya je snimila pjesmu “May It Be”, koja je korišćena u triologiji filmova Gospodar Prstenova-Družina prstena i to je njen drugi uzastopni singl koji je osvojio 1. mjesto na Njemačkim Top listama.

Nova pjesma “Sumiregusa” (“Wild Violet”) je zasnovana na japanskoj pjesmi koju je napisala Roma Ryan. U septembru 2004. godine ta pjesma je korišćena u Japanu kao reklamna pjesma za Panasonic.

2005-2008: Amarantine i And Winter Came…

U Novembru 2005 novi album, Amarantine, je snimljen. Dospio je na liste Top 10 u Ujedinjenom Kraljevstvu i u S.A.D. i na 3. mjesto u Njemačkoj. Album je dobio Gremi nagradu za Najbolji Album Novog Vijeka za 2007. godinu, i to je Enjina 4. nagrada.

10. oktobra 2006. godine izlazi Sounds of the Season: The Enya Holiday Collection, i u njegovom sastavu su šest pjesama: prethodno izdate pjesme “Oíche Chiúin” (“Silent Night”) i “Amid the Falling Snow”, novi snimci pjesama “Adeste Fideles” (“Oh Come All Ye Faithful”) and “We Wish You a Merry Christmas”, kao i dvije originalne pjesme “Christmas Secrets” i “The Magic of the Night”. Ovaj CD je izdat samo u S.A.D.-u u ekskluzivnom partnerstvu sa NBC televizijskom mrežom i Target radnjama. Enya je dobila nagradu World's Best-Selling Irish Act award na dodjeli nagrada World Music Awards u Londonu 19. novembra 2006. godine.

Kasnije tog novembra izdata su dva nova dodatka albumu Amarantine. U Ujedinjenom Kraljevstvu to je bio drugi CD, Christmas Edit: Amarantine, sa četiri nove Božićne pjesme. S.A.D. su dobile specijalnu verziju ovog CD-a (Amarantine – Deluxe Collector's Edition), koji uključuje tri razglednice i kopiju knjige Rome Ryan Water Shows the Hidden Heart, koja upućuje na originalni album. Fanovi u Kanadi su mogli da biraju između Special Christmas Edition of Amarantine ili EP entitled Christmas Secrets, koja uključuje samo nove pjesme.

Sredinom 2007. godine Enya je prodala 80 miliona albuma. Američki poslodavac je smislio izraz “enjakonomika” kako bi objasnio Enjinu mogućnost da proda milione albuma bez ijednog nastupa uživo.

29. juna 2007. Enya je doktorirala na univerzitetu National University of Ireland, Galway. Kratko posle toga 10. jula 2007. Enya je doktorirala i na University of Ulster.

29. juna 2007. izdat je album And Winter Came… sa novim spotom za pjesmu “Trains and Winter Rains”. Ovaj album prati njenu strast za Božićni period. U pjesmi “My! My! Time Flies!” pojavljuje se gitara i pjesma “Oíche Chiúin” je dobila verziju sa horom. Album je promovisala u jutarnjim programima i neke pjesme je izvodila uživo.

2009-sada: The Very Best of Enya

U martu 2009 Warner Music Japan izdao je Enjina prva 4 albuma u novom formatu, nazvavši ga SHM-CD. 23. novembra 2009. Enya je izdala novi album The Very Best of Enya koji uključuje većinu njenih hitova od 1988. do 2008. U 2010. pjevačica Rihanna koristila je Enjinu pesmu “One By One” u jednoj od njenih pjesama u albumu Loud.

Muzički stil i drugi projekti

Kao muzička grupa Enya predstavlja partnerstvo između tri osobe: Enya, koja komponuje i izvodi muziku; Nicky Ryan, koji je producent albuma; i Roma Ryan, koja piše riječi pjesama na nekoliko jezika. Enya svira sve instrumente i pjeva sve vokale u svojim djelima osim ako nije navedeno suprotno. Iako postoje neka djela u kojima su korišćeni akustički instrumenti, skoro svi zvuci iz njenih djela su proizvedeni sintisajzerom. Zvuk iz pjesama koji je njen zaštitni znak napravljen je od 80 slojeva njenog glasa.

Njen zaštitni znak (zvuk) koristi jednostavne aranžmane sa multi-tracking vokalima. Enya svaki vokal pjeva posebno da bi ih kasnije spojili u virtuelni hor. Enjin glas je mecosopran. U pjesmi “Cursum Perficio” albuma Watermark, Enya dostiže ton C donje oktave, kasnije u pjesmi pjeva ton A visoke oktave.

U albumu Amarantine Enya pjeva na japanskom i jeziku Loxian, koji je izmislila Roma Ryan. Ne postoji zvanična sintaksa za jezik Loxian. Dok je većina pjesama na engleskom, neke su pjevane i na irskom i latinskom. Enya je pjevala i pjesme cijele ili polovično napisane na velškom, španskom, francuskom, čak i na jezicima koje je stvorio Tolkin. Enya je izvodila nekoliko pjesama inspirisanih Tolkinovom triologijom Gospodar Prstenova koje su kasnije korišćene u istoimenom filmu, uključujući instrumental “Lothlórien” (1991), “May It Be” (2001) i “Aníron” (2001).

Enjini koncerti su specifični zbog toga što i pjeva i koristi playback muziku. Uživo je pjevala na mnogim televizijskim emisijama, dešavanjima i ceremonijama. Ona svoju muziku ne svrstava u savremeni tip muzike. Kada je neko pita koji je njen tip muzike ona bi jednostavno odgovorila “Enya”.

Privatni život

Početkom stvaranja albuma Watermark, Enya je počela da privlači pažnju manijaka, od kojih je nekoliko uspjelo da upadne u njen zamak i napadne osoblje. Tim povodom, Enya je uložila 250 000 eura na sigurnost svog doma, Manderley Castle u Killiney. 1996. godine, čovjek, koji je viđen u Dablinu sa njenom slikom oko vrata, izbo je sebe nožem zbog toga što su ga izbacili iz paba njenih roditelja.

Enjin zamak u Killiney

2006. godine, Enya je dospjela na 3. mjesto liste bogatih irskih zabavljača sa bogatstvom vrijednim 109 miliona eura i 95. mjesto na listi od 250 najbogatijih ljudi u Irskoj.

“Moji uticaji su u irskoj muzici, crkvenoj muzici i klasičnoj muzici.”-Enya je rekla 1997 tokom jednog od mnogih intervjua.

Pored pjevanja za Papu, Enya je učestvovala u britanskoj emisiji prikazanoj uživo na Badnje veče 1997. godine, prije nego što je odletjela kući u County Donegal da se pridruži svojoj porodici u ponoćnoj Misi. Još uvijek svake godine pjeva u horu njene majke u crkvi Svete Marije.

Asteroid “6433 Enya”, koji je 18. novembra 1978. godine otkrio A. Mrkos, je nazvan po njoj.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *