John Stuart Mill – Biografija

Džon Stjuart Mil (engl. John Stuart Mill; 20. maj 18068. maj 1873) britanski filozof empirista, socijalni reformator i zagovarač britanskog utilitarizma. Smatra se najuticajnijim filozofom 19. vijeka u engleskom govornom području, i generalno, jednim od najuspješnijih branilaca liberalnog pogleda na čovjeka i društvo. Kao odgovor vjerovanju da razmišljanja pojedinaca definitivno utiču na društvene i istorijske promjene, Mil je pokušao da konstruiše jednu filozofsku poziciju koja bi na pozitivan način mogla pomoći napretku nauke, slobodi pojedinca i dostizanju ljudskog blagostanja. Uspio je da ponudi jednu alternativu tada dominantnim pogledima na moral i politiku, na jedan specifičan i kompaktan način, uspostavljajući istaknuto liberalnu tendenciju u razmišljanju o društvenim i političkim temama, ali takođe dovoljno tolerantnu i uključivu, da je se može smatrati pristupačnom različitim tipovima publike. Njegov rad na polju logike je otvorio nova vrata u filozofiji, dajući važan impuls njenom izučavanju. Takođe, njegove reformulacije klasičnog britanskog empirizma, kao i Bentamovog utilitarizma, dale su tim filozofskim pozicijama relevantnost i kontinuiranu vitalnost. Autor je knjige Utilitarizam.

Biografija

Essays on economics and society, 1967

Džon Stjuart Mil rođen je u Londonu 1806. godine. Njegov otac, Džejms Mil, započeo je sinovljevo obrazovanje kada je ovaj imao samo 3 godine. Do sedamnaeste godine, Džon je već je bio poznavalac grčke književnosti i filozofije, a bavio se i proučavanjima hemije, logike i političke ekonomije. Izuzev perioda kada je bio poslanik u engleskom Parlamentu, živio je u Francuskoj sve do smrti, 1873. godine.

Proučavao je i socijalističku doktrinu, pa, iako nije postao socijalista, aktivno je radio na poboljšanju položaja radničke klase. I pored takvog obrazovanja, zadovoljio se statusom “slobodnog intelektualca” i poslom službenika kolonijalne Istočnoindijske kompanije, gdje se zaposlio 1822. godine. Nešto kasnije postaje šef i u kompaniji ostaje sve do penzije, 1858. godine. Bio je član engleskog Parlamenta od 1865. do 1868. godine, kada nije uspio da bude reizabran, zbog čega se vratio u Francusku. U Parlamentu, važio je za radikala jer se, između ostalog, zalagao za javno vlasništvo nad privatnim resursima, jednakost između polova, obavezno obrazovanje i kontrolu rađanja.

Povezanost sa feminizmom

Mil je pitanje prava žena smatrao izuzetno važnim, pa se može smatrati jednim od najranijih feminista. U svom radu „Potčinjenost žena“ (1861, objavljeno 1869.), Mil pokušava da dokaže da je pravno potčinjavanje žena pogrešno i da mora biti zamijenjeno savršenom jednakošću. Govori o položaju žene u braku i zašto je osjećao da to treba promijeniti. Komentariše tri glavna aspekta života žena koja ih sputavaju: društvo i konstrukcija roda, obrazovanje i brak. Njegova knjiga „Potčinjenost žena“ jedno je od prvih djela na ovu temu koje je napisano od strane muškog autora. Osjećao je da je tlačenje žena jedan od rijetko preostalih relikata iz davnih vremena, skup predrasuda koje ometaju napredak čovječanstva.

Njegova žena bila je Harijet Tejlor Mil.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *