Herijet Bičer Stou – Biografija

Herijet Elizabet Bičer Stou (engl. Harriet Beecher Stowe; Ličfild, 14. jun 1811 — Hartford, 1. jul 1896), abolicionista i autor više od 10 knjiga, od kojih je najčuvenija Čiča Tomina koliba, koja opisuje život u ropstvu i koja je prvi put objavljena u nastavcima 1851. i 1852 u abolicionističkom glasilu National Era.

Život i djelo

Herijet Elizabet Bičer je rođena 14. juna 1811. u Ličfildu, u Konektikatu, kao sedma od devetoro djece i najmlađa ćerka Lajmana Bičera, kongregacionalističkog sveštenika, i Roksane Fut Bičer. Nakon što je njena majka umrla od tuberkuloze 1816. godine, njen otac se oženio sa Herijet Porter, sa kojom je imao još četvoro djece. S obzirom da je poticala iz veoma uticajne porodice, Herijet je imala priliku da se obrazuje u veoma uglednoj školi – Ženskoj akademiji u Ličfildu (Litchfield Female Academy), gdje je upisana 1819. godine. Još od malih nogu pokazivala je veliki potencijal, takav da je njen otac, svjestan poteškoća sa kojima će se susresti zbog toga što je žena, navodno jednom rekao da mu je žao što se nije rodila kao muškarac.

1824. preselila se u Hartford kako bi pohađala jednu od prvih obrazovanih institucija za žene (Hartford Female Seminary) koju je osnovala i vodila njena sestra Ketrin E. Bičer. Ne samo da je tu dobila akademsko obrazovanje koje je u to doba bilo uglavnom dostupno samo muškarcima, već je i ubrzo i sama počela da podučava (od 1827. godine). Počela je da piše sredinom dvadesetih godina 19. veka, a njena prva djela su jedan teološki esej i nedovršena tragedija u blankversu „Kleon” (1825). Njena prva objavljena djela su priče za časopis Western Monthly Magazine (1833).

1832. sa porodicom se preselila u Sinsinati (Kentaki). Godine koje je provela u Sinsinatiju, prema nekim izvorima, predstavljaju ključni period u životu Herijet Bičer Stou, jer se tada izgradila i kao predavač, i kao pisac. Do 1837. godine bila je asistent na Zapadnjačkom institutu za žene, koji je takođe osnovala njena sestra Ketrin, a 1836. udala se za Kelvina Elisa Stoua, profesora biblijske književnosti u školi njenog oca, sa kojim je imala sedmoro djece. U Sinsinatiju se takođe po prvi put susrela sa problemom robovlasništva, a kako su i njena i muževljeva porodica bili protivnici ropstva, ubrzo su se pridružili abolicionističkom pokretu.

Slike ropstva sa kojima se susretala tokom života u državi Kentaki ponovo će oživjeti u čuvenom romanu Čiča Tomina koliba. Ovaj roman napisala je u Bransviku, Mejn, gdje se preselila 1850. godine. Roman je najprije objavljivan u nastavcima u časopisu National Era, a u cjelini je prvi put objavljen 1852. godine. Preveden je na najmanje dvadeset i tri jezika i doživio je veliki uspjeh. Taj je roman 1850-ih milionima Amerikanaca učinio važnim problem ropstva, predstavljajući snažan podstrek pokretu za njegovo ukidanje na Sjeveru. Na Jugu je, pak, njen roman izazvao bijes i podstrekao ekstremiste koji su se u svrhu očuvanja ropstva odlučili za secesiju.1856. objavila je još jedan antirobovlasnički roman (Dred: A Tale of the Great Dismal Swamp), ali on nije doživio uspjeh.

Od 1852. do 1864. živjela je u Andoveru, u Masačusetsu, da bi se, nakon što se njen muž penzionisao, ponovo preselila u Hartford. Dok je živjela u Andoveru, objavila je još nekoliko romana, koji predstavljaju hronike života u Novoj Engleskoj. Takođe je objavljivala članke u časopisu Atlantic Monthly, što joj je donosilo profit sve do 1869. kada je časopis izgubio više od 15.000 pretplatnika zbog njenog članka Prava priča o životu Lejdi Bajron (The True Story of Lady Byron’s Wife), gdje je predstavila njene bračne probleme i razvod od čuvenog pjesnika. Ipak, ovo je nije spriječilo da članak proširi i objavi kao knjigu pod naslovom Odbrana Lejdi Bajron (Lady Byron Vindicated). Pored pomenutih djela, Herijet Bičer Stou je pisala i objavljivala i knjige za djecu. Umrla je u Hartfordu 1. jula 1896, u 85. godini, od moždanog udara.

Njen uticaj na istoriju se često sažima u apokrifnoj izjavi koju je Abraham Linkoln navodno izrekao kada je sreo Stou, “Znači, vi ste ženica čija je knjiga započela ovaj veliki rat!”

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *