05.07.1687. Objavljeno čuveno djelo sir Isaaca Newtona ”Matematički principi prirodne filozofije”

Matematički principi prirodne filozofije (lat. Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica ili samo Principia), djelo Isaaca Newtona u 3 toma, koje je prvi put objavljeno 5. jula 1687. Newton je osim toga objavio 2 naknadna izdanja, 1713. i 1726. U ovom djelu Newton je iznio svoje zakone kretanja, čime je udario temelje klasičnoj mehanici, kao i zakon opšte gravitacije te izvođenje Keplerovih zakona planetarnog kretanja (koje je Kepler otkrio empirijski). Principia se “s pravom smatra jednim od najvažnijih djela u istoriji nauke”.

Francuski matematički fizičar Alexis Clairaut 1747. izjavio: “Čuvena knjiga o matematičkim principima prirodne filozofije označila je epohu velike revolucije u fizici. Metoda koju je koristio njen blistavi autor sir Newton (…) obasjala je svijetlom matematike nauku koja je sve dotad ležala u tami pretpostavki i hipoteza.” Jedna novija analiza pokazala je da, iako prihvatanje Newtonovih teorija nije bilo trenutno, do kraja stoljeća nakon objavljivanja 1687. “niko nije mogao poreći” (da je iz ‘Principia’) “proistekla nauka koja je, barem u određenim pogledima, daleko prevazišla sve što je postojalo ranije i da je jedinstvena kao ultimativni egzemplar nauke uopšte”.

U formulisanju svojih fizičkih teorija Newton je razvio i koristio matematičke metode koje danas spadaju u oblast matematičke analize. Međutim, rječnik matematičke analize kakav je danas poznat u velikoj mjeri nije bio prisutan u djelu Principia; Newton je mnoge svoje dokaze dao u geometrijskom obliku infinitezimalne analize, zasnovane na limesima malih geometrijskih veličina.

One thought on “05.07.1687. Objavljeno čuveno djelo sir Isaaca Newtona ”Matematički principi prirodne filozofije”

  • 05/07/2018 at 4:59 pm
    Permalink

    Dragane, ispravi naslov tj. datum.
    Djelo je objavljeno 05.07., a ne 05.05.

    Pozdrav

    Reply

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *