Vjekoslav Afrić – Biografija

Vjekoslav Afrić – Vjeko (Hvar, 26. avgust 1906Split, SR Hrvatska, 28. jul 1980), dramski i filmski glumac, reditelj, scenarista, dramski pisac, učesnik Narodnooslobodilačke borbe i društveno-politički radnik SFR Jugoslavije.

Biografija

Rođen je 26. avgusta 1906. godine na Hvaru. Osnovnu školu završio je na Hvaru, a gimnaziju u Splitu (19161924). Godine 1924, upisao se na Državnu glumačku školu u Zagrebu i za vrijeme školovanja igrao manje uloge u pozorištu „Drama“.

Nakon završetka školovanja 1927, kraće je vrijeme boravio u Pragu i Beču, a u sezoni 1927/1928. bio je član ansambla Narodnog pozorišta za Dalmaciju u Splitu. Godine 1928, postao je član Pozorišta Udruženja glumaca s kojim je putovao po Srbiji. Godine 1928/1929. bio je angažovan u Sarajevu i tu ostao dvije sezone. Zatim je djelovao u Banjoj Luci (1929/'30) i Beogradu (1930/'31). Godine 1931, vratio se u Zagreb i u „Drami“ ostao deset godina. Bio je jedan od osnivača, reditelj i glumac Dramskog studija (19321934).

Početkom 1942. godine, otišao je s prvom skupinom zagrebačkih pozorišnih umjetnika na oslobođenu teritoriju, organizovao partizanske pozornice, glumio i režirao u Kazalištu narodnog oslobođenja Jugoslavije od 1942. do 1944. godine. Uspio je da iz rata iznese sačuvan prepis Goranove poeme Jama.

Nakon oslobođenja 1945. godine, Afrić je bio jedan od začetnika kinematografije u FNRJ u republikama gdje je nije nikad bilo i jedan od pionira nove, socijalističke kinematografije. Isprva se okušao kao glumac u sovjetsko–jugoslovenskoj koprodukciji u filmu V gorah Jugoslaviji (U planinama Jugoslavije), 1946.

Prema sopstvenom scenariju režirao je prvi posleratni dugometražni igrani film u FNRJ, antologijsku Slavicu (1947) priču o požrtvovanosti i pogibiji mlade partizanke (Irena Kolesar). Ondašnja publika je dobro primila taj film. Nakon toga snimio je film Barba Žvane (1949) o hrabrom istarskom starcu-rodoljubu, koji pomaže partizanima. Njegov treći film Hoja! Lero! iz 1952, priču iz daleke slovenske prošlosti, kritika nije dobro ocijenila, te je nakon toga Afrić napustio rad na filmu.

Nakon toga posvetio se pedagoškom radu, bio je jedan od osnivača Visoke filmske škole u Beogradu, čiji je bio direktor do 1950. godine. Zatim je postao redovni profesor Akademije za pozorišnu umetnost u Beogradu i rektor Univerziteta umetnosti u Beogradu do penzionisanja 1970. godine. Bio je i predsjednik Sindikata kulturno-umjetničkih ustanova.

Do smrti je živio u mjestašcu Tribunj kod Šibenika slikajući i pišući memoare o Kazalištu narodnog oslobođenja Jugoslavije. Dobitnik je Nagrade AVNOJ-a 1973. godine.

Umro je 28. jula 1980. godine u Splitu, a sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941., Ordena rada sa crvenom zastavom i ostalih jugoslovenskih odlikovanja.

Karijera

Tokom svoje karijere, Afrić je igrao u klasičnim i realističkim djelima. U Sarajevu je tumačio uloge Orsina (Šekspir, San Ivanjske noći), Miškina (Dostojevski, Idiot), Vasje (Katajev, Kvadratura kruga), Vojića (Palavestra, Savesti na dlanu). U zagrebačkoj „Drami“ ostvario je više glavnih uloga: Hamlet (Šekspir, Hamlet), Oberon (Šekspir, San Ivanjske noći), Kleon (Molije, Umišljeni bolesnik), Kristijan (Rostand, Sirano de Beržerak), Oktavijan (Šekspir, Julije Cezar), Faust (Gete, Faust), Ščuka (Cankar, Za dobro naroda), Raskoljnikov (Dostojevski, Zločin i kazna), Edgar (Šekspir, Kralj Lir), Nehljudov (Tolstoj, Uskrsnuće), Miškin (Dotojevski, Idiot), Henrik IV (Pirandelo, Henrik IV), Britanik (Rasin, Britanik), Miljenko (Gundulić, Dubravka), Karlo Mur (Šiler, Razbojnici), Orest (Gete, Ifigenija na Tauridi) i ostalo.

Za dramski studio režirao je Slobodnu ljubav P. S. Romanova (1933) i Gospodu Golovljove M. J. Saltikova Ščedrina (1934), a u HNK režirao je Srnu M. Feldmana (1936). Godine 1944, režirao je prvu predstavu u oslobođenom Beogradu, Najezda A. Leonova, potom Mati K. Čapeka (945) i Sile D. Ćosića i J. Dimića (1945).

Za filmove koje je režirao: Slavica (1947), zatim Barba Žvane (1948), Hoja! Lero! (1951) je napisao i scenarije. Važnije uloge igrao je u filmovima U planinama Jugoslavije, Major Bauk, Operacija Ticijan, Ubica na odsustvu i ostalo.

U HNK u Zagrebu izvedena je 1962. njegova drama Noćni intervali, koja je i objavljena u Zagrebu 1970. godine. Memoarsko-esejističke zapise štampao je u izdanjima Film danas (1957), Oslobođenje (1959), Danas (1961), Pozorišni život (1961), Glas Slavonije (1962), Dometi (1973), Dozivi Gorana (1973), Književna kritika (1974) i ostalo.

Filmografija
Reditelj
Scenario
Glumac

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *