Franz Liszt – Biografija

U stvaralaštvu Franca Lista (22. oktobar 1811, Rajding, Austrija31. jul 1886, Bajrojt, Njemačka 1886.), najvećeg među pijanistima svog vremena, uočavaju se uticaji različitih evropskih tradicija. Porijeklom Mađar, vaspitavan je na tradiciji francuske kulture, jer je mladost proveo u Parizu, nastupajući po pariskim aristokratskim salonima. To je vrijeme kada u ovom gradu živi i Šopen. List je koncertirao po cijeloj Evropi i upoznao sve vodeće muzičare svog vremena. Posle 1848. List se nalazi u službi vajmarskog dvora, i tada na njega snažan uticaj imaju njemački muzičari – posebno Vagner, čiji je bio iskreni prijatelj. List – dirigent bio je jedan od glavnih propagatora Vagnerove umjetnosti i jedan od najuspješnijih tumača njegovih ideja. Pred kraj života List se zaredio i mnogo vremena provodio u Italiji.

Listova pijanistička djelatnost bila je izuzetno značajna. On je umijeće sviranja na klaviru podigao na onaj nivo koji je Paganini ostvario na violini. List je prvi uveo praksu solističkog koncerta – kako ga je sam u šali nazvao “muzičkog monologa”. Do tada je bio običaj da na koncertima nastupa više izvođača. Svojim koncertom u Rimu 1839. godine List prekida takvu praksu. I on je, poput drugih pijanista svog vremena, na koncertima imao običaj da improvizuje (iz te prakse razvio se oblik parafraze) varijacione forme koja se bazira na popularnim temama raznih operskih i simfonijskih djela, ali i narodnih pjesama. Takođe je radio na klavirskim transkripcijama simfonijskih, operskih, kamernih djela mnogih kompozitora, te ih tako približavao slušaocima. Međutim, mnogo veći značaj ima njegovo originalno stvaralaštvo: ciklusi minijatura (posebno Godine hodočašća, objavljene u tri sveske komada koji su nastajali tokom cijelog života), etide (zbirka Transcedentalnih etida), Mađarske rapsodije i brojne druge kompozicije. Posebno mjesto među tim djelima pripada Sonati h-moll. Klavirska sonata u djelima raznih romantičara doživljava sličnu sudbinu kao simfonija: kompozitori stvaraju sve manji broj djela koja nazivaju sonatama.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *