„The King“ pozajmljuje od Šekspira i istorije samo ono što mu odgovara: Epopeja ni za koga – i za svakoga

Ako vas ne zanimaju istorijske i književne preciznosti, nećete imati nikakvih problema da uživate u 140 minuta jedne od boljih ratnih priča koje je iznjedrio Netfliks
Autor: Redakcija “Pobjede”

Orson Vels tvrdio je da nijedna adaptacija Šekspirovog djela, ako ima efekta, ne može da bude pogrešna ili neadekvatna. Važno je sjetiti se ovih riječi prije svakog susreta sa novim čitanjima njegovih likova na velikom platnu. Vels nije bio i ostao samo Šekspirov filmski pandan (i jedan od najpredanijih poštovalaca njegovog opusa) – već je svoju tvrdnju potvrdio i u praksi. Njegove smjele adaptacije djela velikog barda, od „Macbetha“ (1948) do nepravedno potcijenjenog masterpisa „Chimes at Midnight“ (1965), pokazale su da je efektnost mnogo bitnija od slijepe vjernosti originalu.

Netfliksova istorijska drama „The King“ u režiji Dejvida Mišoda („Animal Kingdom“, 2010; „Rover“, 2014) nije direktna adaptacija Šekspirove „Henrijade“. No, budući da jeste inspirisana njome i da je slavni ser Džon Falstaf jedan od glavnih likova – Velsova tvrdnja može biti primijenjena.

Vreća problema

Film, koji je premijerno prikazan u Veneciji, dočekao je veliku nepravdu početkom novembra nakon što je postao dostupan na Netfliksu. Puritanski superfanovi velikog Šekspira počeli su „kraljevsko“ pljuvanje drame sa Timotijem Šalameom, Robertom Patinsonom i Džoelom Edžertonom.

Nakon što su im se priključili tvrdokorni fanovi istorijskih filmova čiji se autori striktno drže činjenica, „dijagnoza“ je kompletirana. „The King“ je proglašen abominacijom, brukom, nepotrebnošću, još jednim bezvrijednim Netfliksovim projektom koji ne služi nikome i ničemu. Ali, nije to baš tako…

Prije nego što se pozabavimo „jeresima“ koje su razbjesnile istorijske entuzijaste i šekspirofile, podsjetimo se radnje. Godina je 1413. i još traje Stogodišnji rat Engleske i Francuske.

Hal (Šalame), svojevoljni pijanac i nevoljni nasljednik krune, postaje Henri Peti. Poslije očeve i bratovljeve smrti primoran je da stupi na prijesto Engleske. U tom momentu, zemlja se guši u problemima: od teškog građanskog rata, preko neriješenih pitanja sa crkvom, do netrpeljivosti sa Francuskom.

Na dvoru punom nevjernika i izdajnika, jedina osoba kojoj mladi kralj može da vjeruje jeste ser Džon Falstaf (Džoel Edžerton), ostarjeli vitez sada mnogo vičniji alkoholu nego bojnom polju. I zbog toga je u velikom problemu. Jer, opasnost od Francuske nikada nije bila veća…

Sporni pacifista

Mišod i Edžerton, koji potpisuju scenario, nijesu se mnogo zamajavali ni istorijskom preciznošću, ni vjernošću Šekspirovom „Henriju Četvrtom“ (prvi i drugi dio), „Henriju Petom“ i „Ričardu Drugom“ koji čine „Henrijadu“. I od istorije i od slavnog barda uzeli su samo ono što im je odgovaralo da skuju priču o vladaru čiji duh mnogo više odgovara modernom vremenu nego 15. vijeku.

Suvišno je nabrajati sve istorijske nepreciznosti i izmišljotine koje su dodate na portret mladog kralja. Recimo samo da su scenaristi učinili sve što su mogli da Henrija Petog pretvore u pacifistu, čovjeka ispred svog vremena, nekoga ko je odbacio makijavelističke ideje i grabio je naprijed uvjeren u to kako jedan džentlmenski poziv na dvoboj može da bude dovoljan da spasi hiljade od sigurne smrti.

Malo što u vezi sa filmskim Henrijem Petim ima veze sa njegovom istorijskom slikom. Jer, riječ je o kralju koji je vladao kratko, ali dovoljno oštro i promišljeno da umiri pobunjene zemljake, uvede niz revolucionarnih reformi i ujedini Englesku i Francusku 1415. godine poslije čuvene ratne pobjede kod Azenkura.

Opet, nepreciznosti nijesu razlog za siktanje na autore filma. „The King“ se ne prodaje sa etiketom „dokumentarac o Henriju Petom“, niti je dodat u Netfliksovu filmoteku u sekciju „adaptacije Šekspirovih djela“. Gledaoce koje zanimaju baš takvi filmovi trebalo bi usmjeriti na druge naslove, poput BBC serije „Hollow Crown“ u kojem sjajni Tom Hidlston tumači mnogo „istoričnijeg“ i prizemljenijeg Henrija Petog.

Kafa bez kofeina

„The King“ u tom smislu predstavlja film ni za koga – ali i za svakoga. Neće se dopasti istorijskim i šekspirijanskim puritancima kojima je naizgled namijenjen i koji najviše i očekuju od njega. S druge strane, idealno je štivo za ostale gledaoce. Lijepo snimljen i „čitko“ napisan, položen na pleća izuzetnih glumaca, film drži pažnju i onima koji nijesu pretjerano ludi za dvorskim zavrzlamama.

Ako vas ne zanimaju istorijske i književne preciznosti, nećete imati nikakvih problema da uživate u 140 minuta jedne od boljih ratnih epopeja koje je iznjedrio Netfliks. Ova „titula“, naravno, više govori o nekvalitetu originalne produkcije ovog žanra na dotičnom striming servisu nego o kvalitetu Mišodovog ostvarenja. Jer, istorijske nepreciznosti i zavitlavanje sa Šekspirom mnogo su manji od nekih drugih, filmskih grijeha koji spuštaju „The King“ na nivo gledljive, ali ipak ispodprosječne drame.

Prvi od njih je nedovoljno ispoliran scenario zbog kojeg nije izvučen maksimum iz glavnih likova i odlične, hrskave glumačke ekipe. U pojedinim momentima, dok budete gledali Patinsona, Edžertona i Šalamea, osjetićete se kao zavisnik od kafe kojem je slučajno poslužena jedna bez kofeina. Šteta je što nijesu dobili više „mesa“ da zasijaju. Uzdigli bi film na mnogo ozbiljniji nivo.

Uprkos tome, opet se ne može reći da glavni glumci nijesu napravili posao za pamćenje. Najbolji utisak je bez sumnje ostavio Edžerton, čiji Falstaf u najboljim momentima emituje energiju sličnu onoj koju je u istoj roli slao Orson Vels u remek djelu „Chimes at Midnight“.

Izgubljena glava

Mag režije i glume je, naravno miljama ispred Džoela. No, Velsov Falstaf toliko je genijalan, da postojanje pozitivne asocijacije u ovom slučaju predstavlja veliku pobjedu. Zbog kvaliteta njegove glume malo je lakše i razumjeti bijes šekspirofila koje je iznervirao „The King“.

Ovaj Falstaf – lakonski ratnik i briljantni strateg – nema skoro nikakve veze sa legendarnom, beskrajno šarmantnom viteškom kukavicom koja tvrdi da ne vrijedi izgubiti glavu ni zbog kakve ovozemaljske slave.

Osim Edžertona, snažan utisak ostavlja i Šalame. Krhak, mršav, nježan, građen gotovo poput djevojčice – pokazao se kao stvoren za rolu mladog kralja Engleske. No, što je vrlo iznenanđujuće s obzirom na to da nema mnogo glumačkog iskustva: da nije samo fizički sličan liku koji su mu zadali Mišod i Edžerton pokazao je u brojnim scenama u kojima je potpuno stopljen sa likom Henrija Petog.

Rijetki su momenti kada Šalame kiksa, kao što je onaj dramatični govor pred bitku kod Azenkura – i to se događa više zbog režiserskih i scenarističkih nego radi njegovih odluka. U suštini, u prvoj ozbiljnijoj ulozi nakon hita „Call Me By Your Name“, pokazao je ono što je zanimalo cijelu planetu: da mu se nije posrećilo sa djelom Luke Gvadanjina, nego da njegova glumačka „vladavina“ tek treba da počne.

Ukradena bitka

S druge strane, u trenutku kada se u kadru pojavi Robert Patinson, Šalame pada u drugi plan. Da vam je neko prije deset godina rekao da će patetični vampirko iz chick flick franšize „Twilight“ početi da niže ovakve role, umrli biste od smijeha. No, evo ga, tu je pred nama – i briše pod sa kolegama u ulozi krvi žednog i prilično poremećenog dofena od Francuske. Između ostalog, to što je u stanju da proda onako karikiran akcenat dovoljno govori o Patinsonovoj energiji.

Pored nebrušenog scenarija i nedovoljno iskorišćene glume, film je problematičan i zbog scene bitke koja bi bila epska – da njen ključni kadar nije ukraden. Što je Mišodu trebalo da „pozajmljuje“ od Migela Sapočnika i čuvene Bitke kopiladi iz serije „Game of Thrones“? Režiser nije dao precizan odgovor, ali jeste, poslije niza tvitova sa sličnim komentarima, napisao da je scena nenamjerno (?!) preslikana iz najvećeg hita televizije HBO.

Ostatak bitke kod Azenkura odlično je snimljen. Ne toliko dobro kao Sapočnikova sad već kultna epizoda serije GOT, ali sa sličnim šmekom – tako da vas postavi direktno u srce bojnog polja, najede prašine i natjera da se borite za sopstveni život u zombijevski podivljaloj masi vojnika.

Kad se sve sabere, „The King“ nudi prijatno iskustvo ljubiteljima istorijskih komada koji nijesu previše opterećeni poštovanjem činjenica. Za ostvarenje koje traje čak 140 minuta prolazi prilično brzo. Pritom, uspijeva da isporuči staru, dobro poznatu priču o zamkama moći, politike i laži kojima se velike nacije kuju u nebo, ali „podmlađenu“, modernizovanu, začinjenu idejama 21. vijeka. Ko to voli, neće se pokajati ako se prepusti Šalameu i ekipi.

Režija: Dejvid Mišod Uloge: Timoti Šalame, Džoel Edžerton, Robert Patinson, Ben Mendelson Trajanje: 140 min

Ocjena: 6/10

Marija Ivanović-Nikičević

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *