Francis Ford Coppola – Biografija

Francis Ford Coppola (Detroit, 7. april 1939.), američki reditelj, scenarista i producent. Uspjeh njegovog gangsterskog epa, a ujedno i porodične kronike, filma Kum iz 1972., koji se našao na vrhu najkomercijalnijih filmova svih vremena i dobio tri Oscara, svrstava Coppolu među vodeće američke reditelje koji početkom sedamdesetih bitno utiču na holivudski film. Za nastavak svog najvećeg uspjeha Kum II dobija šest Oscara 1974. godine. To mu 1979. godine omogućava realizaciju njegovog najambicioznijeg projekta, spektakla Apokalipsa danas.

Život i karijera (1960. – 1978.)

Francis Ford Coppola je rođen 7. aprila 1939. u Detroitu, Michigan, kao drugo od troje djece Carminea Coppole, u to vrijeme prvog flautiste simfonijskog orkestra iz Detroita, i njegove žene Italie. Porodica se ubrzo preselila u predgrađe New Yorka, Long Island, gdje je Francis proveo ostatak djetinjstva. Kao dječak prebolio je dječju paralizu koja ga je veći dio djetinjstva prikovala uz krevet. Koristeći očevu 8-milimetarsku filmsku kameru, počeo je snimati filmove s deset godina. Pohađao je univerzitet Hofstra gdje je diplomirao filmsku režiju te je preselio u filmsku školu univerziteta u Los Angelesu (UCLA) gdje je snimio brojne kratke filmove. Dok je pohađao filmsko odjeljenje UCLA-a, Francis je upoznao Jima Morrisona, čiju će muziku poslije upotrijebiti u Apokalipsi danas.

U ranim šezdesetim, Coppola je počeo svoju profesionalnu karijeru snimajući niskobudžetne filmove s Rogerom Cormanom te pisati scenarije. Svoj prvi poznati film snimio je s Cormanom, niskobudžetni Dementia 13. Nakon što je prešao na polje mainstream filmova, s filmom You're a Big Boy Now, Coppoli je povjerena filmska verzija broadwayskog mjuzikla Finianovog duga, s Petuliom Clark u njenom prvom američkom filmu i veteranom Fredom Astaireom u glavnim ulogama. Producentu Jacku Warneru zasmetala je Coppolina “hipi” pojava s čupavom kosom i bradom pa ga je ostavio da se sam snalazi.

Odveo je glumce u Napa Valley kako bi snimili većinu vanjskih scena, ali te su scene bile u teškom kontrastu s onim snimljenim u ozvučenim holivudskim studijima, pa je film ispao nepovezan. Suočen sa zastarjelim materijalom u vrijeme kad mjuzikli više nisu bili popularni, Coppolin film je bio poluuspješan, ali je zato njegov rad s Clark pridonio njenoj nominaciji za Zlatni globus za najbolju glumicu. Prema autoru knjige Easy Riders, Raging Bulls, Peteru Biskindu – tokom ovog perioda, Coppola je živio sa svojom porodicom u Mandeville Canyonu u Brentwoodu, Kalifornija,

1971., Coppola je osvojio Oscara za scenario za film Patton. Međutim, afirmisao se kao ko-scenarist i reditelj kriminalističkih epova Kum (1972.) i Kum II (1974.), koji su dobili Oscare za najbolji film – i postali prvi serijal koji je to postigao.

Između Kuma i Kuma II, Coppola je režirao Prisluškivanje, priču o paranoičnom ekspertu za prisluškivanje i nadzor (kojeg je glumio Gene Hackman) koji se upetljao u moguće ubistvo. Film je 1974. nominovan za Oscara za najbolji film, pa je Coppola postao jedan od rijetkih redatelja koji je snimio dva filma koji su se takmičili za Oscara u kategoriji za najbolji film. Dok je Kum II osvojio Oscara, Prisluškivanje je dobilo Zlatnu palmu 1974. na festivalu u Cannesu.

Tokom ovog perioda, napisao je i scenario za adaptaciju romana F. Scott Fitzgeralda, Veliki Gatsby (s Miom Farrow i Robertom Redfordom u glavnim ulogama) i producirao prvi značajniji film Georgea Lucasa, Američki grafiti. Coppola je i investirao u City Magazine, časopis iz San Francisca, zaposlio nove ljude i nazvao sebe izdavačem. Bilo je to kratkog vijeka, časopis je životario do 1976. kad je Coppola objavio posljednje izdanje.

Coppola je često u svojim filmovima sarađivao s članovima svoje porodice. Dva njegova sina nastupila su kao statisti u Kumu, tokom ulične tučnjave i na pokopu don Corleonea. Njegova sestra, Talia Shire, glumila je Connie Corleone u sva tri Kuma, a u prvom i trećem nastupila je i njegova kćerka Sofia. Njegov otac Carmine sarađivao je na stvaranju muzike za filmove Kum, Kum II i Apokalipsa danas.

Karijera: 1979. do danas

Nakon uspjeha Kuma, Prisluškivanja i Kuma II, Coppola se spremao snimiti film Apokalipsa danas, verziju romana Josepha Conrada, Srce tame, čija je radnja iz kolonijalne Afrike premještena u Vijetnamski rat. Prije nego je počeo snimanje, Coppola je otišao svom mentoru Rogeru Cormanu radi savjeta oko snimanja na Filipinima, budući da je sam Corman tamo snimao. Navodno je Corman rekao Coppoli: “Nemoj ići”. Produkcija filma ušla je u holivudske istorijske knjige kao jedna od najgorih jer se ekipa našla u mnogim problemima, uključujući tajfune, slomove živaca, srčani udar Martina Sheena i nepripremljenog Marlona Branda, koji se pojavio predebeo (što je Coppola pokušao skriti snimajući ga u sjenkama). Film je toliko odgađan da je dobio ime Apokalipsa Kada. Kad se konačno film pojavio 1979., kritika je hvalila film isto toliko koliko ga je i kritikovala. Cijena filma toliko se popela da je umalo bankrotirao Coppolin studio u usponu, American Zoetrope.

Međutim, kao što je slučaj s Građaninom Kaneom, reputacija Apokalipse danas narasla je vremenom te film mnogi smatraju remek-djelom ere Novog Hollywwoda. Roger Ebert smatra kako je to najbolji film o Vijetanamskom ratu te ga je proglasio najboljim filmom svih vremena u izboru časopisa Sight and Sound, 2002.

Mnogima Apokalipsa danas predstavlja Coppolin kreativni vrhunac, djelo koje poslije nije uspio nadmašiti. U dokumentarcu iz 1991., Hearts of Darkness: A Filmmaker's Apocalypse, kojeg je režirala Eleanor Coppola (Francisova žena), Fax Bahr i George Hickenlooper zabilježili su teškoće s kojima se ekipa suočila tokom snimanja Apokalipse danas, a dokumentarac sadrži i zakulisni materijal koji je snimila Eleanor.

Nakon snimanja Apokalipse, Coppola je slavno izjavio: “Bili smo u džungli, bilo nas je previše, imali smo previše novca, previše opreme, i malo-pomalo smo poludjeli.

Usprkos neuspjesima i bolesti s kojima se suočio tokom snimanja Apokalipse danas, nastavio s filmskim projektima, predstavivši 1981. restauraciju filma iz 1927., Napoléon koji je u Americi montirao i objavio American Zoetrope. Vratio se režiranju s eksperimenatalnim mjuziklom, Jedan od srca. Nažalost, film je finansijski bio teški promašaj, ali je nakon nekoliko godina postao kultni.

1986. je Coppola s Georgeom Lucasom režirao film s Michaelom Jacksonom (za Disneyjeve tematske parkove) Captain Eo, koji je u to vrijeme bio najskuplji film po minutu ikad snimljen.

1990. je dovršio serijal Kum s filmom Kum III koji je, iako ga kritika nije prihvatila kao prva dva filma, ipak ostvario uspjeh u bioskopima. Neki kritičari prigovarali su zbog angažovanja Coppoline kćerke Sofije, koja je uskočila u ulogu koju je napustila Winona Ryder malo prije početka snimanja. Sofia Coppola je i prije nastupala u očevim filmovima, ali ovaj put su kritičari njenu ulogu nazvali redikuloznom. Sofia Coppola je poslije toga započela vlastitu rediteljsku karijeru.

Njegov najstariji sin, Gian-Carlo Coppola, započinjao je svoju filmsku karijeru kad je poginuo, 26. maja 1986., u gliseru koji je vozio Griffin O'Neal. Coppolin drugi sin, Roman Coppola, je reditelj muzičkih spotova.

Coppolin otac, Carmine, bio je poznati kompozitor i muzičar, a napisao je muziku za mnoge sinovljeve filmove; njegov nećak Nicolas Cage je poznati glumac.

Filmografija
Režija

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *